Shloka 37

अनरण्य-वंशवर्णनम् तथा पिप्पलादस्य कामोत्पत्तिः

Genealogy of King Anaraṇya and Pippalāda’s arousal of desire

Devanagari script

नृपस्य कीर्तिमान्नाम्ना ज्येष्ठपुत्रोथ धार्मिकः । पुत्रवत्पालयामास प्रजा राज्यं चकार ह

Transliteration

nṛpasya kīrtimānnāmnā jyeṣṭhaputrotha dhārmikaḥ | putravatpālayāmāsa prajā rājyaṃ cakāra ha

Translation

Старший сын царя, по имени Киртиман (Kīrtimān), был поистине праведен, утверждён в дхарме. Он оберегал подданных как собственных детей и должным образом правил царством.

Word by Word

• नृपस्य: of the king
• नृपस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• कीर्तिमान्: famous
• कीर्तिमान्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कीर्तिमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• नाम्ना: by name
• नाम्ना: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (3rd case, instrumental), एकवचन

• ज्येष्ठपुत्रः: the eldest son
• ज्येष्ठपुत्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्येष्ठ + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: ज्येष्ठः पुत्रः = 'eldest son'

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle: 'then/now')

• धार्मिकः: righteous
• धार्मिकः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धार्मिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• पुत्रवत्: like (his) son
• पुत्रवत्: Prakāra (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: पुत्रवत् (अव्यय/तद्धित)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (adverbial: 'like a son')

• पालयामास: protected/ruled
• पालयामास: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पाल् (धातु)
• Form: लिट् (परिप्रास-परफेक्ट/Periphrastic perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• प्रजाः: the subjects/people
• प्रजाः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (2nd case, accusative), बहुवचन

• राज्यम्: the kingdom
• राज्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• चकार: did/made (administered)
• चकार: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ह: indeed
• ह: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: पादपूरण-अव्यय/निपात (expletive particle)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shakti Dimension

Role: nurturing

Characters & Entities

• Kīrtimān

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It upholds dharmic rulership as a sacred duty: protecting beings compassionately (as one’s own children) purifies karma and supports a life aligned with Pati (Shiva) through right conduct.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though not explicitly about Linga worship, it reflects Saguna Shiva’s order (dharma) in society: a ruler who sustains and protects creation mirrors Shiva’s benevolent governance of the cosmos.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The practical takeaway is daily dharma-sādhana: truthfulness, protection of dependents, and service to the community—ideally accompanied by Shiva-nāma japa (e.g., Om Namaḥ Śivāya) to keep governance rooted in devotion.