Rig Veda 8.32.3 — Mandala 8, Sukta 32, Mantra 3

Sukta 8.32

Rishi: Kaṇva

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical audit)

Samhita Patha (Devanagari)

न्यर्बुदस्य विष्टपं वर्ष्माणं बृहतस्तिर । कृषे तदिन्द्र पौंस्यम् ॥

Transliteration

ny àrbúdasya viṣṭápaṃ varṣmā́ṇaṃ bṛhatás tira | kṛṣé tád indra páuṃsyam ||

Translation

Ты низверг оплот Арбуды, вздувшуюся громаду великой преграды; ты сделал её на сокрушение — такова твоя мужская мощь, о Индра.

Word by Word

• नि: down, forth (as preverb)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (upasarga)

• अर्बुदस्य: of Arbuda (a foe/demon/serpent-name)
• अर्बुदस्य: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक)

• विष्टपम्: seat, abode, station
• विष्टपम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विष्टप (प्रातिपदिक) < वि-स्तप्/स्तभ् (etym. ‘support/seat’)

• वर्ष्माणम्: height, bulk, eminence
• वर्ष्माणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्ष्मन् (प्रातिपदिक)

• बृहतः: of the great one (i.e., of the great foe/being)
• बृहतः: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-epithet
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• तिरः: across, over, beyond
• तिरः: —
• Type: Indeclinable
• Root: तिरस् (प्रातिपदिक)

• कृषे: thou hast overcome/dragged down (lit. ‘ploughed through’)
• कृषे: — (finite verb)
• Type: Verb
• Root: कृष् (धातु)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• पौंस्यम्: manly power, heroism
• पौंस्यम्: Karma (apposition to तत्)
• Type: Noun
• Root: पौंस्य (प्रातिपदिक) < पुंस् ‘man’