Rig Veda 6.74.3: Mandala 6, Sukta 74, Mantra 3

Sukta 6.74

Rishi: Bharadvāja (traditional for Maṇḍala 6)

Devata: Soma-Rudra

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

सोमारुद्रा युवमेतान्यस्मे विश्वा तनूषु भेषजानि धत्तम् । अव स्यतं मुञ्चतं यन्नो अस्ति तनूषु बद्धं कृतमेनो अस्मत् ॥

Transliteration

somā́rudrā yuvám etā́ny asmè víśvā tanū́ṣu bheṣajā́ni dhattam | áva syataṃ muñcátaṃ yán no ásti tanū́ṣu baddháṃ kṛtám éno asmá t ||

Translation

О Сома и Рудра, вы двое вложите в нас — все эти лекарства, в наши тела. Низриньте и развяжите, что бы ни было у нас связано в телах: содеянную вину, узел проступка — от нас.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सोमा: O Soma (and)
• सोमा: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (प्रार्थनायाम्)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) < √सु (सुते) / सोम- (देवता/रस)

• रुद्रा: O Rudra (you two)
• रुद्रा: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एतानि: these
• एतानि: कर्म (धत्तम् इत्यस्य)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मे: to us
• अस्मे: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वा: all
• विश्वा: कर्म (एतानि… भेषजानि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• तनूषु: in (our) bodies
• तनूषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• भेषजानि: remedies, medicines
• भेषजानि: कर्म (धत्तम्)
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक)

• धत्तम्: place, bestow
• धत्तम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति)

• अव: down, away
• अव: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/निपात)

• स्यतम्: loosen, unbind
• स्यतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्यै/√सि (स्यति = बन्धन-शिथिलीकरण/विमोचनार्थः; वैदिक)

• मुञ्चतम्: release
• मुञ्चतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मुच् (मुञ्चति)

• यत्: whatever
• यत्: कर्म (अस्ति इत्यस्य/मुञ्चतम् इत्यस्य सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: सम्बन्ध (genitive) / सम्प्रदान (contextual)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्ति: is
• अस्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (अस्ति)

• तनूषु: in (our) bodies
• तनूषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• बद्धम्: bound, fastened
• बद्धम्: कर्म (यत्… अस्ति इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √बन्ध् (बध्नाति) → बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• कृतम्: done, committed
• कृतम्: कर्म (एनः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √कृ (करोति) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• एनः: sin, guilt, offense
• एनः: कर्म (मुञ्चतम्/स्यतम्—‘release (us) from sin’)
• Type: Noun
• Root: एनस् (प्रातिपदिक)

• अस्मत्: from us
• अस्मत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)