Rig Veda 4.29.4: Mandala 4, Sukta 29, Mantra 4

Sukta 4.29

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4); specific hymn attribution not provided in input

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अच्छा यो गन्ता नाधमानमूती इत्था विप्रं हवमानं गृणन्तम् । उप त्मनि दधानो धुर्याशून्त्सहस्राणि शतानि वज्रबाहुः ॥

Transliteration

acchā́ yó gantā́ nā́dhamānam ūtī́ itthā́ vípraṃ hávamānaṃ gṛṇántam | úpa tmáni dádhāno dhuryā́śū́n sahásrāṇi śatā́ni vájra-bāhuḥ ||

Translation

Тот, кто приходит прямо к нуждающемуся со своей помощью — так к вдохновенному риши, взывающему и воспевающему, — он, владыка ваджры, возлагает на себя ярмо упряжи стремительных сил, тысячами и сотнями, чтобы нести нас вперёд.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अच्छा: towards, hither
• अच्छा: Adhikaraṇa (गत्यर्थ-निर्देशः) / उपपद-निर्देश
• Type: Indeclinable
• Root: अञ्च् (गत्यर्थ) → अव्यय ‘अच्छा’

• यः: who
• यः: Kartā (सापेक्ष-सम्बन्धे) / सम्बन्ध-प्रवर्तक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गन्ता: the goer, the one who comes
• गन्ता: Kartā
• Type: Noun (agent) / Adjective
• Root: गम् (धातु) → गन्तृ (कर्तृ-नाम) / गन्ता

• नाधमानम्: the distressed one, the one in need
• नाधमानम्: Karma
• Type: Adjective (participle)
• Root: नाध्/नाधय् (पीडने/क्लेशे) → नाधमान (वर्तमान-कृदन्त)

• ऊती: with help, by aid
• ऊती: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: अव्/ऊ (रक्षणे) → ऊति (स्त्री. प्रातिपदिक)

• इत्था: thus, in this manner
• इत्था: Adhikaraṇa (प्रकारे)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्थम् (अव्यय-प्रातिपदिक) → इत्था

• विप्रम्: the inspired poet/seer
• विप्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• हवमानम्: calling, invoking
• हवमानम्: Karma (विप्रम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: ह्वे (आह्वाने) → हवमान (वर्तमान-कृदन्त)

• गृणन्तम्: praising, singing
• गृणन्तम्: Karma (विप्रम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective (participle)
• Root: गॄ/गृ (स्तुतौ) → गृणत् (वर्तमान-कृदन्त शतृ)

• उप: near, towards
• उप: Adhikaraṇa (सामीप्ये) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• त्वमनि: in oneself, in one’s own person
• त्वमनि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: त्वमन् (प्रातिपदिक; ‘स्व-देह/स्व-आत्मन्’ अर्थे; वेदिक रूप)

• दधानः: placing, bearing, putting on
• दधानः: Kartā (यः/गन्ता इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Verb (participle)
• Root: धा (धारणे) → दधान (वर्तमान-कृदन्त शानच्)

• धुर्याशून्: swift ones fit for the yoke (yoked swift steeds)
• धुर्याशून्: Karma
• Type: Noun (compound)
• Root: धुर्य (प्रातिपदिक ‘धुरि-योग्य’) + अशु (प्रातिपदिक ‘swift’)

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: Karma (संख्याविशेषण-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)

• शतानि: hundreds
• शतानि: Karma (संख्याविशेषण-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• वज्रबाहुः: the one whose arm is the vajra (Indra)
• वज्रबाहुः: Kartā (यः/गन्ता इत्यस्य अप्पोजिशन)
• Type: Noun (compound)
• Root: वज्र (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)