Rig Veda 1.63.8: Mandala 1, Sukta 63, Mantra 8

Sukta 1.63

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं त्यां न इन्द्र देव चित्रामिषमापो न पीपयः परिज्मन् । यया शूर प्रत्यस्मभ्यं यंसि त्मनमूर्जं न विश्वध क्षरध्यै ॥

Transliteration

tváṃ tyā́ṃ na indra deva citrā́m íṣam ā́po ná pī́payaḥ pári-jman | yayā́ śūra práty asmábhyaṃ yáṃsi tmánam ūrjáṃ ná viśvádha kṣáradhyai ||

Translation

Ты, о Индра божественный, питаешь для нас ту многообразную, сияющую иши — вдохновляющую усладу, как воды питают круговращающийся мир. Ею, о герой, ты обращаешься к нам и заставляешь наше существо течь — как вселенский поток силы, — изливаясь во все стороны.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• त्याम्: that (her/it)
• त्याम्: कर्म
• Type: Pronoun/Determiner
• Root: तद् (स्त्री.)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र

• देव: O god
• देव: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: देव

• चित्राम्: bright, splendid
• चित्राम्: विशेषण (कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: चित्र

• इषम्: refreshment, nourishment, strength
• इषम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इष्/इषा (इष् ‘बल/पोषण’ से) अथवा प्रातिपदिक इष्

• आपः: waters
• आपः: उपमान (कर्तृ-तुल्य)
• Type: Noun
• Root: अप्

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• पीपयः: thou hast made to drink / thou hast refreshed
• पीपयः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (पिबति) / √पा ‘to drink’ (causative/intensive Vedic) → पीपय-

• परिज्मन्: O far-ranging one / all-surrounding
• परिज्मन्: सम्बोधन (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun
• Root: परिज्मन्

• यया: by which
• यया: करण
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (स्त्री.)

• शूर: O hero
• शूर: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर

• प्रति: towards
• प्रति: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• यंसि: thou grantest / bestowest
• यंसि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: यम् (यच्छति/यमति) √यम् ‘to give/extend, grant, restrain’

• त्मनम्: self, vital being
• त्मनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: त्मन्

• ऊर्जम्: vigour, nourishment
• ऊर्जम्: कर्म (सहकर्म)
• Type: Noun
• Root: ऊर्ज्/ऊर्जा

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• विश्वधा: on all sides, in every way
• विश्वधा: —
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वधा

• क्षरध्यै: to flow forth / to stream
• क्षरध्यै: प्रयोजन (तुमर्थ)
• Type: Verb (infinitive)
• Root: क्षर् √क्षर् ‘to flow, stream’