HomeRig VedaMandala 1Sukta 165Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.165

Rishi: Agastya Mānavā (traditional for RV 1.165, Indra–Marut dialogue)
Devata: Maruts (addressed; within an Indra–Marut dialogic frame)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable; metrical verification recommended)

कया शुभा सवयसः सनीळाः समान्या मरुतः सं मिमिक्षुः । कया मती कुत एतास एतेऽर्चन्ति शुष्मं वृषणो वसूया ॥

कया॑ शु॒भा सव॑यस॒: सनी॑ळाः समा॒न्या म॒रुत॒: सं मि॑मिक्षुः । कया॑ म॒ती कुत॒ एता॑स ए॒तेऽर्च॑न्ति॒ शुष्मं॒ वृष॑णो वसू॒या ॥

káyā śubhā́ saváyasaḥ sanī́ḷāḥ samānyā́ marútaḥ sáṃ mimikṣuḥ | káyā matī́ kutá étāsa eté ’rcanti śúṣmaṃ vṛ́ṣaṇo vasūyā́ ||

Какою блистательной согласованностью — ровесные, единого жилища — смешались воедино Маруты? Какою вдохновенной мыслью, откуда пришли они, что воспевают свою мощь — мужественные в силе, жаждущие истинного богатства бытия?

कया॑ । शु॒भा । सऽव॑यसः । सऽनी॑ळाः । स॒मा॒न्या । म॒रुतः॑ । सम् । मि॒मि॒क्षुः॒ । कया॑ । म॒ती । कुतः॑ । आऽइ॑तासः । ए॒ते । अर्च॑न्ति । शुष्म॑म् । वृष॑णः । व॒सु॒ऽया ॥कया । शुभा । सवयसः । सनीळाः । समान्या । मरुतः । सम् । मिमिक्षुः । कया । मती । कुतः । आइतासः । एते । अर्चन्ति । शुष्मम् । वृषणः । वसुया ॥kayā | śubhā | sa-vayasaḥ | sa-nīḷāḥ | samānyā | marutaḥ | sam | mimikṣuḥ | kayā | matī | kutaḥ | āitāsaḥ | ete | arcanti | śuṣmam | vṛṣaṇaḥ | vasu-yā

कयाby what (means/way)?
कया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-प्रातिपदिक)
शुभाwith splendor/beauty
शुभा:
Karaṇa
TypeNoun (abstract/instrumental sense)
Rootशुभ्/शुभ (प्रातिपदिक: शुभा-)
सवयसःof equal age/like-aged
सवयसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसवयस् (प्रातिपदिक)
सनीळाःsharing one nest/abode
सनीळाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसनीळ (प्रातिपदिक; सह + नीळ ‘nest/abode’)
समान्याin common, jointly
समान्या:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसमान्य (प्रातिपदिक; समान ‘same’)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग)
मिमिक्षुःhave mingled/combined
मिमिक्षुः:
Kriyā
TypeVerb
Rootमिक्ष् (धातु; ‘to mix, unite, blend’)
कयाby what (means/way)?
कया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootकिम्
मतीwith what thought/intent
मती:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमती (प्रातिपदिक; मन् ‘to think’ से)
कुतःfrom where?
कुतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootकुतस् (अव्यय; किम्-प्रश्न)
एतासःthese (ones)
एतासः:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootएत (प्रातिपदिक; ‘this/these’)
एतेthese
एते:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
अर्चन्तिpraise/sing
अर्चन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु; ‘to praise, sing’)
शुष्मम्might, vigor
शुष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
वृषणःbull-like, mighty
वृषणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक; ‘bull-like, virile’)
वसूयाwith desire for wealth
वसूया:
Karaṇa
TypeAdjective (used adverbially) / Noun (abstract)
Rootवसूय (प्रातिपदिक; वसु ‘wealth’ से, ‘desiring wealth’)