Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

मत्प्रमाणानुरूपं च व्यादितं च मुखं तया।।5.58.29।।तद्दृष्ट्वा व्यादितं चास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं वपुः।तस्मिन्मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः।।5.58.30।।

taddṛṣṭvā vyāditaṃ cāsyaṃ hrasvaṃ hyakaravaṃ vapuḥ |

tasmin muhūrte ca punar babhūvāṅguṣṭhamātrakaḥ ||

Увидев её пасть так широко раскрытой, я тотчас уменьшил своё тело; и в то же мгновение снова стал величиной лишь с большой палец.

मत्-प्रमाण-अनुरूपम्commensurate with my size
मत्-प्रमाण-अनुरूपम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक) + अनुरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): 'मत्-प्रमाणस्य अनुरूपम्'
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
व्यादितम्opened
व्यादितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + आ + दा (धाातु) (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'opened'
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मुखम्mouth
मुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तयाby her
तया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन

"She too opened her mouth wide enough for my size. Seeing her distending her mouth, in a moment I became small equal to the size of thumb and came out.

H
Hanumān
S
Surasā

FAQs

Dharma is self-governed power: true strength includes restraint and the ability to adjust one’s force to what righteousness and the mission require.

During Surasā’s test, Hanumān counters her expansion by instantly contracting to a tiny form to complete the test without being harmed.

Self-mastery (ātma-nigraha) and quick discernment—using power with control rather than aggression.