Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

प्रहतं च मया तस्य लाङ्गूलेन महागिरेः।।।।शिखरं सूर्यसङ्काशं व्यशीर्यत सहस्रधा।

prahataṃ ca mayā tasya lāṅgūlena mahāgireḥ |

śikharaṃ sūryasaṅkāśaṃ vyaśīryata sahasradhā ||

Ударенный мною хвостом, солнечно сияющий пик той великой горы разлетелся на тысячу осколков.

prahataṃstruck, hit
prahataṃ:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpra-√han (धातु) > prahata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (N/Acc sg neut); agrees with शिखरम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
mayāby me
mayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instr sg)
tasyaof that (mountain)
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Gen sg)
lāṅgūlenawith (my) tail
lāṅgūlena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootlāṅgūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instr sg)
mahāgireḥof the great mountain
mahāgireḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootmahā-giri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Gen sg); समास: महा + गिरि (विशेषण-विशेष्य)
śikharaṃthe peak
śikharaṃ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśikhara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom/Acc sg)
sūrya-saṅkāśaṃsun-bright, like the sun
sūrya-saṅkāśaṃ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūrya + saṅkāśa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc sg neut); समास: सूर्यस्य सङ्काशः (genitive tatpuruṣa) = sun-like; agrees with शिखरम्
vyaśīryatawas shattered, broke apart
vyaśīryata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-√śṝ (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (middle) प्रयोगः
sahasradhāinto a thousand pieces/ways
sahasradhā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasra + dhā (अव्यय-निर्माण)
Formअव्यय (adverb); अव्ययीभाव: सहस्रं धा = into a thousand ways/pieces

"Hit by my tail the great mountain peak, which was radiating like the Sun was shattered into a thousand pieces.

H
Hanumān
L
Lāṅgūla (tail)
S
Sūrya (Sun)

FAQs

Power must serve dharma: extraordinary strength is meaningful when directed toward a righteous mission rather than personal pride.

Hanumān recounts a feat from his journey, describing how a mountain peak was smashed by the force of his tail.

Might in service: physical power (bala) aligned with a larger duty to Rāma’s cause.