Shloka 66

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

Devanagari script

जटायुषो वधं श्रुत्वा दुःखितस्सोऽरुणात्मजः।त्वां शशंस वरारोहे वसन्तीं रावणालये।।।।

Transliteration

jaṭāyuṣo vadhaṃ śrutvā duḥkhitaḥ so 'ruṇātmajaḥ | tvāṃ śaśaṃsa varārohe vasantīṃ rāvaṇālaye ||5.35.66||

Translation

Услышав о смерти Джатаю, сын Аруны — Сампати — опечалился; и, о прекраснобёдрая, он сообщил нам, что ты пребываешь в обители Раваны.

Word by Word

• जटायुषः: of Jaṭāyu
• जटायुषः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: जटायुस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वधम्: killing/death
• वधम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्यय

• दुःखितः: sorrowful
• दुःखितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुःखित (प्रातिपदिक; from दुःख)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सः इति विशेषणम्

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अरुणात्मजः: Aruṇa's son (Sampāti)
• अरुणात्मजः: Karta (कर्ता; apposition)
• Type: Noun
• Root: अरुण-आत्मज (प्रातिपदिक; अरुण + आत्मज)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अरुणस्य आत्मजः (son of Aruṇa)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शशंस: told/declared
• शशंस: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शंस् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वरारोहे: O fair-hipped lady
• वरारोहे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरारोह (प्रातिपदिक; वर + आरोह)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• वसन्तीम्: dwelling/living
• वसन्तीम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: वसत्/वस् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; त्वाम् इति विशेषणम्

• रावणालये: in Rāvaṇa's abode/palace
• रावणालये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रावणालय (प्रातिपदिक; रावण + आलय)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Context

"Having heard Sampati's encouraging words all of us led by Angada departed immediately.

Characters & Entities

• Jatayu
• Sampati
• Aruna
• Ravana

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Compassion joined with truth: even in sorrow, Sampati gives truthful guidance that enables righteous action—helping restore dharma by aiding Sita’s rescue.

What is the narrative situation?

Sampati, grieving Jatayu, reveals to the Vanaras that Sita is in Ravana’s palace, providing the crucial lead for the mission.

Which character virtue is emphasized?

Helpful compassion and truthful counsel—Sampati turns personal grief into support for a righteous cause.