Home›Ramayana›Bala Kanda›Sarga 50›Shloka 23
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Bala Kanda, Sarga 50, Shloka 23

यज्ञवाटप्रवेशः जनक-विश्वामित्रसंवादश्च

Arrival at the Sacrificial Ground and Janaka’s Reception

Devanagari script

सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा।।1.50.23।।तच्चागमनमव्यग्रं विशालायाश्च दर्शनम्।अहल्यादर्शनं चैव गौतमेन समागमम्।।1.50.24।। महाधनुषि जिज्ञासां कर्तुमागमनं तथा।एतत्सर्वं महातेजा जनकाय महात्मने ।।1.50.25।।निवेद्य विररामाथ विश्वामित्रो महामुनि:।

Transliteration

siddhāśramanivāsaṁ ca rākṣasānāṁ vadhaṁ tathā || 1.50.23 ||

tac cāgamanam avyagraṁ viśālāyāś ca darśanam |

ahalyādarśanaṁ caiva gautamena samāgamam || 1.50.24 ||

mahādhanuṣi jijñāsāṁ kartum āgamanaṁ tathā |

etat sarvaṁ mahātejā janakāya mahātmane || 1.50.25 ||

nivedya virarāmātha viśvāmitro mahāmuniḥ |

Translation

Великий мудрец Вишвамитра, сияющий могуществом, поведал великодушному Джанаке обо всём: о пребывании в Сиддхашраме, об истреблении ракшасов, о спокойном пути, о созерцании Вишалы, о встрече с Ахальей и свидании с Гаутамой, а также о приходе, дабы узнать о великом луке. Сообщив всё, он умолк.

Word by Word
सिद्धाश्रम-निवासम्stay in Siddhāśrama
सिद्धाश्रम-निवासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धाश्रम (प्रातिपदिक) + निवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धाश्रमस्य निवासः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
राक्षसानाम्of the rākṣasas
राक्षसानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
वधम्slaying
वधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle: ‘also/likewise’)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आगमनम् इति)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आगमनम्arrival/journey
आगमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अव्यग्रम्untroubled/undaunted
अव्यग्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअव्यग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (आगमनम् इति)
विशालायाःof Viśālā
विशालायाः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविशाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
दर्शनम्sight/seeing
दर्शनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अहल्या-दर्शनम्seeing of Ahalyā
अहल्या-दर्शनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअहल्या (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अहल्यायाः दर्शनम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
गौतमेनwith Gautama
गौतमेन:
Sahakari (सह/साकं)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन
समागमम्meeting
समागमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमागम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महाधनुषिin the great bow
महाधनुषि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहाधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; कर्मधारयः (महत् धनुः)
जिज्ञासाम्desire to know/inquiry
जिज्ञासाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजिज्ञासा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/उद्देश्य)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियापद (infinitive), ‘to do’
आगमनम्arrival/coming
आगमनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआगमन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/particle: ‘also’)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सर्वम् इति)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-सम्बन्धः (एतत्)
महातेजाःthe greatly radiant one (Viśvāmitra)
महातेजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (महत् तेजो यस्य सः)
जनकायto Janaka
जनकाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
महात्मनेto the great-souled (king)
महात्मने:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (महान् आत्मा यस्य)
निवेद्यhaving informed
निवेद्य:
Purvakala (पूर्वकाल/absolutive)
TypeVerb
Rootनि+विद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having reported/informed’
विररामstopped/ceased
विरराम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+रम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (temporal particle)
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महामुनिःthe great sage
महामुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् मुनिः)
Context

Eminent officiating priests speedily brought the offerings of worship and paid obeisance to Viswamitra with prayers.

Characters & Entities
V
Viśvāmitra
J
Janaka
S
Siddhāśrama
R
rākṣasas
V
Viśālā
A
Ahalyā
G
Gautama

FAQs

Transparent purpose and truthful narration: dharma is upheld by clearly stating one’s actions, journey, and intent—especially when approaching a king and a sacred rite.

Viśvāmitra summarizes the preceding events for Janaka, including why they came to Mithilā—to inquire into the famed great bow.

Viśvāmitra’s integrity and clarity of mission: he reports facts without embellishment and concludes respectfully.

←Previous Verse
Next Verse→