Ramayana — Bala Kanda, Sarga 26, Shloka 11

ताटकावधः

The Slaying of Tāṭakā

Devanagari script

एनां पश्य दुराधर्षां मायाबलसमन्विताम्।विनिवृत्तां करोम्यद्य हृतकर्णाग्रनासिकाम्।।1.26.11।।

Transliteration

enāṃ paśya durādharṣāṃ māyābalasamanvitām |

vinivṛttāṃ karomy adya hṛtakarṇāgranāsikām ||

Translation

Взгляни на нее — трудно одолеть ее, наделенную силой колдовства. Сегодня я заставлю ее отступить, отсекая ей уши и кончик носа.

Word by Word

• एनाम्: her
• एनाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम (pronoun)

• पश्य: see
• पश्य: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• दुराधर्षाम्: unassailable
• दुराधर्षाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुराधर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying एनाम्)

• मायाबलसमन्विताम्: endowed with magical power
• मायाबलसमन्विताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: माया + बल + समन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying एनाम्); समासः: मायाबल-समन्विता (endowed with magical strength)

• विनिवृत्ताम्: turned back / restrained
• विनिवृत्ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वि-नि-वृत् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying एनाम्)

• करोमि: I make / I shall render
• करोमि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (present), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• हृतकर्णाग्रनासिकाम्: with ears and nose-tip cut off
• हृतकर्णाग्रनासिकाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: हृत (हृ-धातु + क्त) + कर्ण + अग्र + नासिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying एनाम्); समासः: हृत-कर्ण-अग्र-नासिका (whose ears and tip of nose are removed)

Context

See, she is unassailable because of the strength gained through black magic. I shall cut off her ears and the tip of her nose and make her turn away.

Characters & Entities

• Rāma
• Lakṣmaṇa
• Tāṭakā

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is framed as measured response: neutralizing harm and repelling aggression with controlled force, rather than immediate killing.

What is the narrative situation?

Rāma states his tactical intent to disable and drive Tāṭakā away, noting her magical power.

Which character virtue is emphasized?

Prudence and restraint in warfare—Rāma aims to stop violence while limiting escalation.