Shloka 20

पम्पादर्शनम्

Vision of Lake Pampā and the Turn toward Sugrīva

Devanagari script

स ददर्श ततः पम्पां शीतवारिनिधिं शुभाम्।।3.75.20।।तिलकाशोकपुन्नागवकुलोद्दालकाशिनीम्।

Transliteration

sa dadarśa tataḥ pampāṃ śītavārinidhiṃ śubhām || 3.75.20 ||

tilakāśokapunnāgavakuloddālakāśinīm |

Translation

Затем он увидел благую Пампу — вместилище прохладных вод, сияющую рощами тилаки, ашоки, пуннаги, вакулы и уддалы.

Word by Word

• सः: he (Rāma)
• सः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)

• ददर्श: saw
• ददर्श: क्रिया (verbal action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद

• ततः: then
• ततः: कालाधिकरण (temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb of time/sequence)

• पम्पाम्: Pampā (lake)
• पम्पाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: पम्पा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• शीतवारिनिधिम्: a reservoir of cool water
• शीतवारिनिधिम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शीत + वारि + निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुष (determinative) = शीतं वारि यस्य सः निधिः (repository of cool water); पम्पाम् इत्यस्य विशेषणम्

• शुभाम्: auspicious, beautiful
• शुभाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (adjective) पम्पाम् इत्यस्य

• तिलक-अशोक-पुन्नाग-वकुल-उद्दाल-काशिनीम्: shining with tilaka, aśoka, punnāga, vakula and uddāla trees
• तिलक-अशोक-पुन्नाग-वकुल-उद्दाल-काशिनीम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Adjective
• Root: तिलक + अशोक + पुन्नाग + वकुल + उद्दाल + काशिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः बहुपद-तत्पुरुष (determinative) = तिलकादिभिः काशिनी (shining/abounding with tilaka, aśoka, punnāga, vakula, uddāla); विशेषण (adjective) पम्पाम् इत्यस्य

Context

Rama saw lake Pampa with cool waters and the groves on the bank filled with tilaka, ashoka, punnaga, bakula and uddala trees.

Characters & Entities

• Rāma
• Pampā (lake)
• tilaka (tree)
• aśoka (tree)
• punnāga (tree)
• vakula (tree)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Reverent perception: the landscape is viewed as śubha (auspicious), encouraging a Dharmic attitude of respect toward sacred places and nature.

What is the narrative situation?

Rāma arrives at and sees Lake Pampā, noting its cool waters and the flourishing tree-groves on its banks.

Which character virtue is emphasized?

Mindful attention and reverence (saṃvedana) in Rāma’s encounter with a sacred landscape.