Shloka 75

Puruṣottama-māhātmya

The Greatness of Puruṣottama Kṣetra

Devanagari script

सर्वंगं निर्गुणं शांतं जगद्वातारमव्ययम् । सर्वलोकविधातारं लोकनाथं सुखावहम् ॥ ७५ ॥

Transliteration

sarvaṃgaṃ nirguṇaṃ śāṃtaṃ jagadvātāramavyayam | sarvalokavidhātāraṃ lokanāthaṃ sukhāvaham || 75 ||

Translation

Он всепроникающ, превыше гун и умиротворён; нетленный хранитель мироздания. Он устанавливает порядок всех миров, Владыка миров и дарующий истинное счастье.

Word by Word

• सर्व-अङ्गम्: all-limbed/complete in all parts
• सर्व-अङ्गम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुवचनार्थे समासः (सर्वाणि अङ्गानि यस्य / सर्वाङ्गः)

• निर्गुणम्: without (material) qualities
• निर्गुणम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शान्तम्: peaceful
• शान्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जगत्-धातारम्: the sustainer of the world
• जगत्-धातारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + धातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः धाता)

• अव्ययम्: unchanging
• अव्ययम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सर्व-लोक-विधातारम्: the ordainer/creator of all worlds
• सर्व-लोक-विधातारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + विधातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वलोकानां विधाता)

• लोक-नाथम्: the Lord of the world(s)
• लोक-नाथम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य नाथः)

• सुख-आवहम्: bringing happiness
• सुख-आवहम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + आवह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (सुखम् आवहति इति)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the Uttara-Bhaga narrative style)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames Vishnu as the imperishable, all-ordering Lord who is beyond the guṇas, teaching that peace and lasting happiness arise from contemplating and taking refuge in the transcendent sustainer of the cosmos.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By listing divine attributes—lordship, protection, transcendence, and benevolence—it functions as stuti (praise), a core bhakti practice that steadies the mind (śānti) and directs devotion toward Vishnu as loka-nātha and sukhāvaha.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Primarily Vyākaraṇa and Nirukta-style insight: the epithets (nirguṇa, avyaya, dhātṛ, vidhātṛ, nātha) convey precise theological meanings through word-derivation and usage, supporting correct understanding during recitation and worship.