Shloka 19
Rāma’s Abhiṣeka Plan, Kaikeyī’s Boon, and the Initiation of the Exile
Mārkaṇḍeya’s Account
77/# ७८ हन्स जा टूर ६९२०५ 3 रे 232 ६ ७) 42 4 5 ८ 2 ; 5 63 २८ ४ 5३ ५ 5 4६.2 निराहारस्तु स मुनिरुञ्छमार्जयते पुन: । न चैनं विक्रियां नेतुमशकन्मुद्गलं क्षुधा,मुनि निराहार रहकर पुन: अन्नके दाने बीनने लगे। भूखका कष्ट उनके मनमें विकार उत्पन्न करनेमें समर्थ न हो सका
nirāhārastu sa muniruñcham ārjayate punaḥ | na cainaṁ vikriyāṁ netum aśakan mudgalaṁ kṣudhā ||
Вьяса сказал: Тот мудрец, хотя и постился, снова пошёл собирать оставшиеся после жатвы зёрна. Голод не смог ввергнуть Мудгалу ни во внутреннее смятение, ни в нравственное уклонение; даже в телесных лишениях его ум оставался стойким и обузданным.
व्यास उवाच
Educational Q&A
True tapas is shown when bodily hardship—like hunger—fails to shake one’s ethical steadiness and mental composure; discipline is measured by freedom from inner विकार (disturbance) under pressure.
Vyāsa describes the sage Mudgala living by uñchavṛtti (gleaning). Even while fasting, he resumes collecting scattered grains, and hunger cannot compel him into agitation or wrongdoing.