Shloka 21
वनप्रस्थानम् (Departure for the Forest) — Āraṇyaka-parva, Adhyāya 24
Devanagari script
ततः स यानादवरुह्यु राजा सभ्रातृक: सजन: काननं तत् । विवेश धर्मात्मवतां वरिष्ठ- स्त्रिविष्टपं शक्र इवामितौजा:,तदनन्तर धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ एवं अमित तेजस्वी राजा युधिष्ठिरने अपने सेवकों और भाइयोंसहित रथसे उतरकर स्वर्ममें इन्द्रके समान उस वनमें प्रवेश किया
Translation
Затем царь сошёл с колесницы вместе с братьями и свитой и вступил в тот лес. Юдхиштхира — лучший среди праведных, исполненный несравненной мощи и сияния, — вошёл туда, как Шакра (Индра) входит в небесные чертоги.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
यानात्from the vehicle/chariot
यानात्:
Apadana
TypeNoun
Rootयान
FormNeuter, Ablative, Singular
अवरुह्यhaving descended
अवरुह्य:
TypeVerb
Rootअव-रुह्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
स-भ्रातृकःwith (his) brothers
स-भ्रातृकः:
Karta
TypeAdjective
Rootभ्रातृक
FormMasculine, Nominative, Singular
स-जनःwith (his) people/attendants
स-जनः:
Karta
TypeAdjective
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Singular
काननम्forest
काननम्:
Karma
TypeNoun
Rootकानन
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
विवेशentered
विवेश:
TypeVerb
Rootवि-विश्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
धर्मात्मवताम्of the righteous-souled (men)
धर्मात्मवताम्:
TypeAdjective (used substantively)
Rootधर्मात्मवत्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरिष्ठःthe best, foremost
वरिष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रि-विष्टपम्the three-heaven world (svarga)
त्रि-विष्टपम्:
TypeNoun
Rootविष्टप
FormNeuter, Accusative, Singular
शक्रःIndra (Śakra)
शक्रः:
Karta
TypeNoun (proper)
Rootशक्र
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अमित-ओजाःof immeasurable vigor
अमित-ओजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमितोजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes