Shloka 86

कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः

Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma

Devanagari script

तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजड्रमे । नष्टे देवासुरगणे यक्षराक्षसवर्जिते,इस प्रकार चराचर प्राणियों, देवताओं तथा असुर आदिके नष्ट हो जानेपर यक्ष, राक्षस, मनुष्य, हिंसक जीव, वृक्ष तथा अन्तरिक्षसे शून्य उस घोर एकार्णवमय जगतमें मैं अकेला ही इधर-उधर मारा-मारा फिरता हूँ

Transliteration

tasminnekārṇave ghore naṣṭe sthāvarajaḍrame | naṣṭe devāsuragaṇe yakṣarākṣasavarjite ||

Translation

Вайшампаяна сказал: «В том страшном едином океане распада — когда погибло всё неподвижное и движущееся, когда исчезли сонмы богов и асуров и когда не осталось даже якш и ракшасов — оставалась лишь пугающая пустая безбрежность».

Word by Word

तस्मिन्in that

एकार्णवेin the single ocean (cosmic flood)

घोरेterrible

नष्टेwhen (it was) destroyed

स्थावरimmobile (beings)

जङ्गमेmobile (beings)

नष्टेwhen (they were) destroyed

देवof gods

असुरof asuras

गणेin the host/multitude

यक्षby/with yakshas

राक्षसby/with rakshasas

वर्जितेdevoid of, bereft of

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

ekārṇava

devas

asuras

yakṣas

rākṣasas

sthāvara (immovables)

jaṅgama (movables)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes