Shloka 17

Vidurā–Putra Saṃvāda: Utsāha, Kīrti, and Kṣātra Resolve

Udyoga-parva 131

Devanagari script

राजा कृतयुगस््रष्टा त्रेताया द्वापरस्य च । युगस्य च चतुर्थस्य राजा भवति कारणम्‌

Transliteration

rājā kṛtayugasraṣṭā tretāyā dvāparasya ca | yugasya ca caturthasya rājā bhavati kāraṇam ||

Translation

Ваю сказал: царь — творец века Крита, так же как и Трета и Двапара; воистину, и в отношении четвёртого века (Кали) царь становится определяющей причиной. Иными словами, нравственный облик эпохи главным образом формируется поведением правителя и его управлением.

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• कृतयुगस्रष्टा: creator/ordainer of the Kṛta-yuga
• कृतयुगस्रष्टा: Karta
• Type: Noun
• Root: कृतयुग-स्रष्टृ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• त्रेतायाः: of the Tretā (yuga)
• त्रेतायाः: Karma
• Type: Noun
• Root: त्रेता
• Form: Feminine, Genitive, Singular

• द्वापरस्य: of the Dvāpara (yuga)
• द्वापरस्य: Karma
• Type: Noun
• Root: द्वापर
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• युगस्य: of the yuga
• युगस्य: Karma
• Type: Noun
• Root: युग
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चतुर्थस्य: of the fourth
• चतुर्थस्य: Karma
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• राजा: the king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भवति: becomes/is
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Present, Third, Singular, Parasmaipada

• कारणम्: the cause
• कारणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कारण
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• वायुदेव (Vāyu)
• राजा (the king)
• कृतयुग (Kṛta/Satya-yuga)
• त्रेता (Tretā-yuga)
• द्वापर (Dvāpara-yuga)
• चतुर्थ युग / कलियुग (the fourth age, Kali-yuga)