Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

गालवस्य विषादः तथा विष्णुप्रयाणम्

Gālava’s Despair and Resolve to Seek Viṣṇu

सप्तर्षीणामन्यतमं वेषमास्थाय भारत । बुभुक्षुः क्षुभितो राजन्नाश्रमं कौशिकस्य तु,भारत! धर्म सप्तर्षियोंमेंसे एक (वसिष्ठजी)-का वेष धारण करके भूखसे पीड़ित हो भोजनकी इच्छासे विश्वामित्रके आश्रमपर आये

saptarṣīṇām anyatamaṁ veṣam āsthāya bhārata | bubhukṣuḥ kṣubhito rājann āśramaṁ kauśikasya tu ||

Нарада сказал: О Бхарата, один из Семи риши, приняв обличье под видом, пришёл — томимый голодом и жаждущий пищи — в обитель Каушики (Вишвамитры), о царь. Этот эпизод показывает, как голод и нужда испытывают даже великих, и как дхарма проверяется тем, как человек встречает гостя, пришедшего в беде.

सप्तर्षीणाम्of the seven sages
सप्तर्षीणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसप्तर्षि
FormMasculine, Genitive, Plural
अन्यतमम्one (among them), a certain one
अन्यतमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्यतम
FormMasculine, Accusative, Singular
वेषम्guise, dress
वेषम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेष
FormMasculine, Accusative, Singular
आस्थायhaving assumed/taken up
आस्थाय:
Karana
TypeVerb
Rootआ-स्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
बुभुक्षुःdesirous of eating, hungry
बुभुक्षुः:
Karta
TypeAdjective
Rootबुभुक्षु
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षुभितःagitated, distressed
क्षुभितः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षुभित
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
आश्रमम्hermitage
आश्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
कौशिकस्यof Kauśika (Viśvāmitra)
कौशिकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौशिक
FormMasculine, Genitive, Singular
तुindeed, but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु

नारद उवाच

N
Narada
S
Saptarṣi (Seven Sages)
B
Bharata (Kuru descendant addressed)
K
Kauśika (Viśvāmitra)
Ā
āśrama (hermitage)
V
veṣa (disguise)

Educational Q&A

The verse sets up a dharma-test centered on hospitality: when a distressed guest arrives (even in disguise), one’s righteousness is revealed by compassion, restraint, and proper reception rather than by appearances.

Narada narrates that one of the Seven Sages, taking on a disguise, comes to Viśvāmitra’s (Kauśika’s) hermitage driven by hunger and seeking food—introducing an episode where the response to a hungry visitor becomes morally significant.