Shloka 14
रसातल-वर्णनम्
Rasātala Description: Surabhi, Phenapāḥ, and the Directional Cows
सुस्वरो मधुपर्कश्न हेमवर्णस्तथैव च । मालयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ,सुवर्णचूड, नागाशी, दारुण, चण्डतुण्डक, अनिल, अनल, विशालाक्ष, कुण्डली, पंकजित्ू, वज्रविष्कम्भ, वैनतेय, वामन, वातवेग, दिशाचक्षु, निमेष, अनिमिष, त्रिराव, सप्तराव, वाल्मीकि, द्वीपक, दैत्यद्वीप, सरिदद्वीप, सारस, पद्मकेतन, सुमुख, चित्रकेतु, चित्रब्ह, अनघ, मेषहत्, कुमुद, दक्ष, सर्पान्त, सहभोजन, गुरुभार, कपोत, सूर्यनेत्र, चिरान्तक, विष्णुधर्मा, कुमार, परिबर्ह, हरि, सुस्वर, मधुपर्क, हेमवर्ण, मालय, मातरिश्वा, निशाकर तथा दिवाकर। इस प्रकार संक्षेपसे मैंने इन मुख्य-मुख्य गरुड़-संतानोंका वर्णन किया है। ये सभी यशस्वी तथा महाबली बताये गये हैं
nārada uvāca | susvaro madhuparkāśna hema-varṇas tathaiva ca | mālayo mātariśvā ca niśākara-divākarau | suvarṇacūḍo nāgāśī dāruṇaś caṇḍatuṇḍakaḥ | anilo'nalo viśālākṣaḥ kuṇḍalī paṅkajit | vajraviṣkambho vainateyo vāmanaḥ vātavegaḥ | diśācakṣur nimeṣo'nimiṣas trirāvaḥ sapta-rāvaḥ | vālmīkir dvīpako daityadvīpaḥ saridadvīpaḥ sāraso padmaketanaḥ | sumukhaś citraketuś citrabhaḥ anaghaḥ meṣahat kumudaḥ dakṣaḥ sarpāntaḥ sahabhojanaḥ gurubhāraḥ kapotaḥ sūryanetraś cirāntako viṣṇudharmā kumāraḥ paribarhaḥ hariḥ | susvaraḥ madhuparkaḥ hemavarṇaḥ mālayaḥ mātariśvā niśākaraḥ tathā divākaraḥ | iti saṅkṣepeṇa mayā ete mukhya-mukhya-garuḍa-santānā varṇitāḥ | ete sarve yaśasvino mahābalāś ca proktāḥ ||
Narada said: “Susvara, Madhuparka, Hema-varna, and likewise Malaya and Matarishva; Nishakara and Divakara; Suvarnachuda, Nagashi, Daruna, Chandatundaka; Anila, Anala, Vishalaksha, Kundali, Pankajit; Vajravishkambha, Vainateya, Vamana, Vatavega; Dishachakshu, Nimesha, Animisha; Trirava, Saptarava; Valmiki, Dvipaka, Daityadvipa, Saridadvipa; Sarasa, Padmaketana; Sumukha, Chitraketu, Chitrabha; Anagha, Meshahat; Kumuda, Daksha; Sarpanta, Sahabhojana, Gurubhāra; Kapota, Suryanetra, Chirantaka; Vishnudharma, Kumara, Paribarha, Hari—thus, in brief, I have described these foremost among the offspring of Garuda. All of them are declared to be illustrious and exceedingly mighty.”
नारद उवाच