Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा

Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin

एकैकस्य प्रभा तादूुकू साभवन्मानवस्य ह । “उनके मनकी इस एकाग्रतासे भगवान्‌ श्रीहरि प्रसन्न होते थे। मुनिश्रेष्ठ! प्रलयकालमें सूर्यकी जैसी प्रभा होती है, वैसी ही उस द्वीपमें रहनेवाले प्रत्येक पुरुषकी थी ।। तेजोनिवास: स द्वीप इति वै मेनिरे वयम्‌

ekaikasya prabhā tādṛśī sābhavan mānavasya ha | teṣāṁ manasaḥ ekāgratāyā bhagavān śrīhariḥ prasanno bhavati | muniśreṣṭha! pralayakāle sūryasya yā prabhā bhavati, tādṛśī eva tasmin dvīpe nivāsinaḥ pratyekasya puruṣasya āsīt || tejonivāsaḥ sa dvīpa iti vai me nire vayam |

Бхишма сказал: «Каждый человек там обладал сиянием того же рода. Благодаря их однонаправленной стойкости ума Господь Шри Хари был ими доволен. О лучший из мудрецов, как солнце пылает во время космического разрушения, таков был блеск каждого, кто жил на том острове. Потому мы поняли, что тот остров — “обитель света”, область, где внутренняя дисциплина и преданность проявляются вовне как сияние.»

एकैकस्यof each (one by one)
एकैकस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootएकैक
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
प्रभाsplendour, radiance
प्रभा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभा
FormFeminine, Nominative, Singular
तादृशीsuch, of that kind
तादृशी:
Karta
TypeAdjective
Rootतादृश
FormFeminine, Nominative, Singular
अभवत्was, became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
मानवस्यof the man, of a human
मानवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Genitive, Singular
indeed, surely (emphasis)
:
TypeIndeclinable
Root
तेजः-निवासःabode of radiance
तेजः-निवासः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस् + निवास
FormMasculine, Nominative, Singular
सःthat, he/it
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
द्वीपःisland, continent
द्वीपः:
Karta
TypeNoun
Rootद्वीप
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus, as (quotation marker)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वैindeed, certainly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
मेनिरेthey thought, they considered
मेनिरे:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Feminine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ś
Śrī Hari (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
M
muniśreṣṭha (addressed sage)
S
sūrya (the Sun)
D
dvīpa (the island/realm)