Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
आरणेयो विशुद्धात्मा नभसीव दिवाकर: । अथ व्यास: परिक्षिप्तं ज्वलन्तमिव पावकम्
āraṇeyo viśuddhātmā nabhasīva divākaraḥ | atha vyāsaḥ parikṣiptaṃ jvalantamiva pāvakam ||
Бхишма сказал: «Аранейя (Āraṇeya), чистый духом, сиял, словно солнце в небесах. Затем явился Вьяса (Vyāsa) — как разожжённый огонь, пылающий ярким пламенем». Этот стих усиливает нравственную атмосферу повествования, изображая мудрецов воплощением внутренней чистоты и духовной силы: одно их присутствие внушает благоговение и возвещает серьёзность грядущего наставления.
भीष्म उवाच
The verse underscores that true authority in dharma-teaching rests on inner purity and spiritual radiance: sages are depicted as luminous and purifying forces (sun and fire), suggesting that ethical instruction is strengthened by the teacher’s realized character.
Bhīṣma describes the appearance/presence of two revered figures—Āraṇeya and then Vyāsa—using vivid similes: Āraṇeya shines like the sun in the sky, and Vyāsa arrives like a newly kindled, blazing fire, marking a solemn and powerful moment in the discourse.