Shloka 138
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
शय्यार्ध तस्य चाप्यत्र स्त्रीपूर्वमधितिष्ठति । तदनेन प्रसड़ेन फलेनैवेह युज्यते,उस शगय्याके भी आधे भागपर राजाकी स्त्रीका अधिकार होता है; अतः इस प्रसंगसे वह बहुत अल्प फलका ही भागी होता है
śayyārdhaṃ tasya cāpy atra strī pūrvam adhitiṣṭhati | tad anena prasaṅgena phalenaiveha yujyate ||
Бхишма сказал: «Здесь даже половина той постели прежде всего принадлежит по праву жене. Поэтому уже по одному этому соображению ему достаётся лишь самая малая доля возникающей выгоды».
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma frames an ethical-legal principle of entitlement: within household arrangements, the wife has a prior and protected claim; therefore a man’s claim to the ‘fruit’ (benefit) in such a context is limited, not absolute.
In Bhīṣma’s instruction on dharma, he uses a concrete domestic example—rights over a bed—to illustrate how precedence of claim affects the distribution of benefit (phala), concluding that the person in question receives only a small share.