Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

मनुरुवाच — इन्द्रिय-मनः-ज्ञान-क्रमः

Manu on the hierarchy of senses, mind, and knowledge

जापकानां फलावाप्तिं श्रोतुमिच्छामि भारत । किंफलं जपतामुक्तं क्व वा तिष्ठन्ति जापका:,भरतनन्दन! अब मैं यह सुनना चाहता हूँ कि जप करनेवालोंको फलकी प्राप्ति कैसे होती है? जापकोंके जपका फल क्‍या बताया गया है अथवा जप करनेवाले पुरुष किन लोकोंमें स्थान पाते हैं? भीष्मजीने कहा--राजन्‌! तुम सावधान होकर जापकोंकी गतिका वर्णन सुनो। प्रभो! पुरुषप्रवर! अब मैं यह बता रहा हूँ कि वे किस तरह नाना प्रकारके नरकोंमें पड़ते हैं" २ ।। यथोक्तपूर्व पूर्व यो नानुतिषछतति जापक: । एकदेशक्रियश्चात्र निरयं स च गच्छति जो जापक जैसा पहले बताया गया है, उसी तरह नियमोंका ठीक-ठीक पालन नहीं करता, एकदेशका ही अनुष्ठान करता है अर्थात्‌ किसी एक ही नियमका पालन करता है, वह नरकमें पड़ता है

yudhiṣṭhira uvāca | jāpākānāṃ phalāvāptiṃ śrotum icchāmi bhārata | kiṃphalaṃ japatām uktaṃ kva vā tiṣṭhanti jāpakāḥ || bhīṣma uvāca | rājan sāvadhānaḥ śṛṇu jāpākānāṃ gatiṃ prabho | yathoktapūrvaṃ yaḥ pūrvaṃ na anutiṣṭhati jāpakaḥ | ekadeśakriyaś cātra nirayaṃ sa ca gacchati ||

Юдхиштхира сказал: «О Бхарата, я желаю услышать, как совершающие джапу обретают её плод. Какой плод провозглашён для повторяющих священную формулу, и в каких мирах пребывают практикующие джапу?» Бхишма ответил: «О царь, слушай внимательно, пока я описываю участь практикующих джапу. Тот, кого называют джапакой, но не соблюдает предписанную прежде дисциплину, исполняя лишь частичное обетование, — идёт в ад.»

यथाas, according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
उक्तsaid, stated
उक्त:
TypeAdjective
Rootवच्
Formneuter, nominative/accusative, singular
पूर्वम्previously, earlier
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
पूर्वःformer, earlier (one)
पूर्वः:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formmasculine, nominative, singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
Formmasculine, nominative, singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अनुतिष्ठतिfollows, carries out
अनुतिष्ठति:
TypeVerb
Rootअनु-स्था
Formpresent, indicative, parasmaipada, third, singular
जापकःa reciter (one who does japa)
जापकः:
Karta
TypeNoun
Rootजापक
Formmasculine, nominative, singular
एकदेशक्रियःperforming only a part (partial in observance)
एकदेशक्रियः:
TypeAdjective
Rootएकदेशक्रिय
Formmasculine, nominative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
निरयम्hell
निरयम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिरय
Formmasculine, accusative, singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
also/and
:
TypeIndeclinable
Root
गच्छतिgoes
गच्छति:
TypeVerb
Rootगम्
Formpresent, indicative, parasmaipada, third, singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma
B
Bhārata (epithet/address)
N
niraya (hell)