Adhyāya 189: Japa—Inquiry into the Jāpaka, Method
Vidhi), and Fruit (Phala
पा िनलिमी न ता ब्रह्ममूलाक्षयाव्यया । सा नाम धर्मतन्त्रपरायणा
bhāradvāja uvāca | yā sṛṣṭir ādi-deva-brahmaṇo manasa utpannā, yasyā mūlaṃ kevalaṃ brahmā eva, yā cākṣayāvikāriṇī dharma-tantra-parāyaṇā ca, sā mānasī sṛṣṭir iti kathyate |
Бхарадваджа сказал: «То творение, что впервые возникло из ума первобога Брахмы,—чьим единственным корнем является сам Брахма, и которое неистребимо, неизменно и предано устроению дхармы,—потому и называется “умственным” (mānasī) творением. Смысл в том, что мир, основанный на дхарме, может возникать не от телесного рождения, но от чистого намерения и установления творца; и его нравственный облик определяется неуклонной обращённостью к дхарме.»
भरद्वाज उवाच
The verse defines ‘mānasī sṛṣṭi’ as creation arising from Brahmā’s mind—imperishable and unchanging because it is rooted in the creator’s ordinance—and emphasizes that its defining feature is steadfast alignment with dharma (dharma-tantra-parāyaṇā).
Bharadvāja is explaining a classification of creation, identifying a specific type—mind-born creation—by its origin (Brahmā’s mind), its ultimate source (Brahmā alone), and its ethical orientation (devotion to dharma).