Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169

सर्वतः पापदर्शी च नास्तिको वेदनिन्दक: । सम्प्रकीर्णेन्द्रियो लोके यः काम॑ निरतश्चरेत्‌

sarvataḥ pāpadarśī ca nāstiko vedanindakaḥ | samprakīrṇendriyo loke yaḥ kāmaṃ nirataś caret ||

Бхишма сказал: «Никогда не вступай в союз с человеком, чей взор повсюду ищет грех,—с неверующим, поносящим Веды,—кто распускает чувства и бродит по миру, ведомый желанием. Лишённый самообуздания и благоговения, он ненадёжен в дружбе и опасен в договоре; потому он не достоин никакого пакта. Так же и тот, кто постоянно выискивает чужие изъяны, не достоин союза. Теперь я опишу тех, кто пригоден для союза; слушайте.»

सर्वतःfrom all sides/always
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
पापदर्शीone who looks for/at sin; sin-seeing
पापदर्शी:
Karta
TypeAdjective
Rootपापदर्शिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नास्तिकःatheist/denier
नास्तिकः:
Karta
TypeNoun
Rootनास्तिक
FormMasculine, Nominative, Singular
वेदनिन्दकःreviler of the Veda
वेदनिन्दकः:
Karta
TypeNoun
Rootवेदनिन्दक
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्प्रकीर्णेन्द्रियःone whose senses are scattered/unrestrained
सम्प्रकीर्णेन्द्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्प्रकीर्णेन्द्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कामम्desire/at will (as an adverbial accusative)
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
निरतःengaged/attached
निरतः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरत
FormMasculine, Nominative, Singular
चरेत्should roam/wander
चरेत्:
TypeVerb
Rootचर्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Veda

Educational Q&A

Bhīṣma teaches that alliances (sandhi) must be grounded in character: a person ruled by desire, lacking restraint, and scorning moral/sacred authority is inherently unreliable and therefore unfit for any pact.

In Śānti Parva’s instruction on dharma and governance, Bhīṣma is advising the listener on political and ethical prudence—first listing those unfit for alliance (here: the desire-driven, unrestrained, Veda-reviling nāstika), and then transitioning to describe who is fit for alliance.