Shloka 16

Adhyāya 32: Rājasūya-Dīkṣā and Appointment of Court Offices (राजसूयदीक्षा तथा अधिकारविनियोगः)

Devanagari script

ततः सागरकुक्षिस्थान्‌ म्लेच्छान्‌ू परमदारुणान्‌,तदनन्तर समुद्री टापुओंमें रहनेवाले अत्यन्त भयंकर म्लेच्छ, पह्नव, बर्बर, किरात, यवन और शकोंको जीतकर उनसे रत्नोंकी भेंट ले विजयके विचित्र उपायोंके जाननेवाले कुरुश्रेष्ठ नकुल इन्द्रप्रसथ्थकी ओर लौटे

Transliteration

tataḥ sāgarakukṣisthān mlecchān paramadāruṇān jitvā ratnāni ca tebhyo gṛhītvā vijayasya vicitrān upāyān jñātvā kuruśreṣṭho nakula indraprasthaṃ pratyāvavṛte

Translation

Затем Накула, лучший из куру и сведущий в разнообразных приёмах завоевания, покорил свирепейших млеччхов, обитавших в лоне океана — на морских островах и прибрежных землях. Получив от них дань драгоценностями, он возвратился к Индрапрастхе.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• सागरकुक्षिस्थान्: dwelling in the ocean’s bosom (islands/coasts)
• सागरकुक्षिस्थान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सागरकुक्षिस्थ
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• म्लेच्छान्: foreigners, barbarians (Mlecchas)
• म्लेच्छान्: Karma
• Type: Noun
• Root: म्लेच्छ
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• परमदारुणान्: most dreadful, extremely fierce
• परमदारुणान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: परमदारुण
• Form: Masculine, Accusative, Plural

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Nakula
• Indraprastha
• Sāgara (ocean/sea)
• Mlecchas
• Pahlavas
• Barbaras
• Kirātas
• Yavanas
• Śakas
• Ratnas (jewels/treasures)