निश्चक्रमुर्घोरतराणि योधा- स्ततो हााहन्यन्त समन्ततो<डपि । उस दिव्यास्त्रसे शूल, फरसे, चक्र और सैकड़ों नाराच आदि घोरतर अस्त्र-शस्त्र प्रकट होने लगे, जिनसे सब ओरके योद्धाओंका विनाश होने लगा ।।
sañjaya uvāca |
niścakramur ghoratarāṇi yodhās tato hāhā hanyanta samantato 'pi |
atha divyāstrāṇi śūla-paraśu-cakra-śataśo nārācādayo ghoratarāḥ prādurabhavan, yaiḥ sarvato yodhānāṃ vināśo 'bhavat ||
chinnaṃ śiraḥ kasyacid ājimadhye papāta yodhasya parasya kāyāt |
taṃ dṛṣṭvā dvitīyo 'pi bhayāt dharāśāyī babhūva |
taṃ patitaṃ dṛṣṭvā tṛtīyo yodhah tatraiva palāyitaḥ |
anyasya yodhasya hastisūṇḍāsadṛśī sthūlā dakṣiṇā bāhuḥ saśastrā chinnā papāta ||
Санджая сказал: Тогда воины обрушили оружие всё более страшной силы, и со всех сторон поднялись крики муки, когда люди падали сражённые. Из того божественного астра явились копья, секиры, режущие диски и сотни железных стрел-нарача, неся гибель бойцам во всех направлениях. В самой гуще сражения отсечённая голова воина из вражеского стана упала на землю, отделённая от тела. Увидев это, другой рухнул от ужаса; увидев его павшим, третий обратился в бегство. А в ином месте толстая правая рука воина — словно хобот слона — была отсечена вместе с мечом и упала на землю.
संजय उवाच
The verse functions as a moral-psychological observation: when violence escalates, fear spreads rapidly and dissolves resolve, showing the ethical cost of war—life becomes expendable, and even trained warriors can collapse or flee. It implicitly cautions that ‘duty in war’ still carries grave human consequences.
Sañjaya reports an intensification of the battle: terrifying weapons and divine missiles appear, causing widespread slaughter. A severed head falls; one warrior collapses in fear, another flees, and elsewhere an arm is cut off with the sword still in hand—vivid signs of chaos and mounting devastation.