Shloka 363
कर्णभीमसमागमः | Karṇa–Bhīma Encounter
पूरयन्निव घोषेण मेघगम्भीरया गिरा । तब सम्पूर्ण अस्त्रोंके संचालनमें कुशल, परम बुद्धिमान् एवं बलवान राजा दुर्योधनने मद्रदेशके राजा पृथ्वीपति शल्यको सम्बोधित करके अपने स्वरसे वहाँके प्रदेशको गुँजाते हुए मेघके समान गम्भीर वाणीद्वारा इस प्रकार कहा--
sañjaya uvāca | pūrayann iva ghoṣeṇa meghagambhīrayā girā | tataḥ sampūrṇāstrāṇāṃ sañcālane kuśalaḥ paramabuddhimān balavān rājā duryodhanaḥ madradeśasya rājānaṃ pṛthvīpatiṃ śalyaṃ sambodhayitvā svareṇa tatra pradeśaṃ guñjayann iva meghavat gambhīrayā vāṇyā evam uvāca ||
Санджая сказал: Своим гулким голосом, словно наполнявшим всю округу,—глубоким, как громовые тучи,—царь Дурьодхана, искусный в полном владении и применении оружия, наивысше разумный и могучий, обратился к Шалье, владыке земли и царю страны Мадра. Заставив то место отозваться эхом его тона, он произнёс, тяжело и грозно, как облако, следующее:
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how leadership in war combines capability (skill in weapons), intellect, and persuasive speech. Ethically, it frames the power of rhetoric: a commander’s words can rally, pressure, or direct allies—so speech becomes a form of action with consequences.
Sañjaya describes Duryodhana, confident and formidable, turning to address Śalya, king of Madra. Duryodhana’s voice is portrayed as deep and far-reaching, setting the stage for the counsel or command he is about to deliver.