Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

त्रिपुरदाह-इतिहासः

Tripura-destruction exemplum and counsel to Śalya

रथ तो नष्ट हो ही चुका था, जब धनुष भी कट गया, तब सुतसोमने वैदूर्यमणि तथा नील कमलके समान श्याम रंगवाले, हाथीके दाँतकी बनी हुई मूठसे युक्त खड्गको ऊपर उठाकर बड़े जोरसे गर्जना की ।। भ्राम्यमाणं ततस्तं तु विमलाम्बरवर्चसम्‌ | कालदण्डोपमं मेने सुतसोमस्य धीमत:,बुद्धिमान्‌ सुतसोमके उस निर्मल आकाशके समान कान्तिवाले खड़्गको घुमाया जाता देख शकुनिने उसे अपने लिये कालदण्डके समान माना

bhrāmyamāṇaṃ tatastam tu vimalāmbaravarcasaṃ | kāladaṇḍopamaṃ mene sutasomasya dhīmataḥ ||

Санджая сказал: Когда колесница уже была уничтожена и лук также был отсечён, Сутасома поднял меч с рукоятью из слоновой кости, тёмный по цвету, как камень вайдурья и синий лотос, и грозно зарычал. Затем, увидев, как меч мудрого Сутасомы — сияющий, словно безупречное небо, — вращается в его руке, Шакуни счёл его для себя подобным жезлу Смерти.

भ्राम्यमाणम्being whirled/brandished
भ्राम्यमाणम्:
Karma
TypeVerb
Rootभ्रम्
Formशानच् (वर्तमान कर्मणि), Neuter, Accusative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तम्that (sword)/him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विमलpure/spotless
विमल:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविमल
FormNeuter, Locative, Singular
अम्बरsky/space
अम्बर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअम्बर
FormNeuter, Locative, Singular
वर्चसम्splendor/luster
वर्चसम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्चस्
FormNeuter, Accusative, Singular
कालdeath/time
काल:
Karana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
दण्डstaff/rod
दण्ड:
Karana
TypeNoun
Rootदण्ड
FormMasculine, Instrumental, Singular
उपमम्comparable to/like
उपमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउपम
FormNeuter, Accusative, Singular
मेनेconsidered/thought
मेने:
TypeVerb
Rootमन्
Formलिट् (परस्मैपद), Third, Singular
सुतसोमस्यof Sutasoma
सुतसोमस्य:
TypeNoun
Rootसुतसोम
FormMasculine, Genitive, Singular
धीमतःof the intelligent/wise (one)
धीमतः:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sutasoma
Ś
Śakuni
K
khadga (sword)
K
kāladaṇḍa (Yama’s staff / staff of Death)
V
vimalāmbara (spotless sky, as simile)