Previous Verse
Next Verse

Mahabharata 7.150.37Drona Parva, Adhyaya 150, Shloka 37

धृतराष्ट्र–संजय संवादः: कर्ण–घटोत्कचयोर्निशायुद्धवर्णनम्

Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya Dialogue: Description of the Night Engagement of Karṇa and Ghaṭotkaca

श्रीकृष्ण बोले--अर्जुन! युद्धमें विजय और सब ओर फैले हुए महान्‌ सुयशकी अभिलाषा रखनेवाले ये शूरवीर भूपाल तुम्हारे बाणोंसे मरकर पृथ्वीपर सो रहे हैं ।।

śrīkṛṣṇa uvāca—arjuna! yuddhe vijayaṃ ca sarvataḥ prasṛtaṃ mahatsuyaśaś ca abhilaṣamāṇā ime śūrā bhūpālāḥ tava bāṇair hatvā pṛthivyāṃ śerate. vikīrṇaśastrābharaṇā vipannāśvarathadvipāḥ, saṃchinnabhinna-marmāṇo vaiklavyaṃ paramaṃ gatāḥ.

Шри Кришна сказал: «Арджуна, эти царственные герои — жаждавшие победы в битве и великой славы, разнесённой во все стороны, — поражены твоими стрелами и ныне лежат на земле. Их оружие и украшения рассыпаны; кони, колесницы и слоны уничтожены; а с рассечёнными и израненными жизненными местами они пали в крайнее бессилие».

विकीर्णscattered
विकीर्ण:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-कीर्ण (कृदन्त; √कॄ/√किर्)
FormMasculine, Nominative, Plural
शस्त्रweapons
शस्त्र:
Karta
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Nominative, Plural
आभरणाःornaments
आभरणाः:
Karta
TypeNoun
Rootआभरण
FormMasculine, Nominative, Plural
विकीर्ण-शस्त्र-आभरणाःhaving weapons and ornaments scattered
विकीर्ण-शस्त्र-आभरणाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविकीर्ण + शस्त्र + आभरण
FormMasculine, Nominative, Plural
विपन्नdestroyed, perished
विपन्न:
Karta
TypeAdjective
Rootविपन्न (कृदन्त; √पद्/√पद् with vi-; 'ruined, destroyed')
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्वhorses
अश्व:
Karta
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
रथchariots
रथ:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
द्विपाःelephants
द्विपाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विप
FormMasculine, Nominative, Plural
विपन्न-अश्व-रथ-द्विपाःwhose horses, chariots, and elephants are destroyed
विपन्न-अश्व-रथ-द्विपाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविपन्न + अश्व + रथ + द्विप
FormMasculine, Nominative, Plural
संछिन्नcut through, severed
संछिन्न:
Karta
TypeAdjective
Rootसं-छिन्न (कृदन्त; √छिद्)
FormMasculine, Nominative, Plural
भिन्नsplit, shattered
भिन्न:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्न (कृदन्त; √भिद्)
FormMasculine, Nominative, Plural
मर्माणिvital parts, vulnerable spots
मर्माणि:
Karta
TypeNoun
Rootमर्मन्
FormNeuter, Nominative, Plural
संछिन्न-भिन्न-मर्माणःwhose vital parts are cut and shattered
संछिन्न-भिन्न-मर्माणः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंछिन्न + भिन्न + मर्मन्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैक्लव्यम्distress, helpless agitation
वैक्लव्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैक्लव्य
FormNeuter, Accusative, Singular
परमम्supreme, extreme
परमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Accusative, Singular
गताःhave gone/attained
गताः:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (गत; कृदन्त)
FormPerfective (past participle used predicatively), Plural

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
A
Arjuna
B
bhūpāla (kings)
A
arrows (bāṇa)
W
weapons (śastra)
O
ornaments/armor (ābharaṇa)
H
horses (aśva)
C
chariots (ratha)
E
elephants (dvipa)
E
earth/ground (pṛthivī)

Educational Q&A

Kṛṣṇa highlights the stark outcome of war: those driven by victory and fame end in ruin and helplessness. The verse underscores the impermanence of worldly glory and the grave ethical weight of battlefield ambition, even within kṣatriya duty.

On the battlefield in Droṇa Parva, Kṛṣṇa addresses Arjuna, pointing to the slain kings. He describes their scattered arms and ornaments and the destruction of their mounts and vehicles, emphasizing their complete defeat and collapse.

AI

Ask anything about this verse

Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Mahabharata in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App