Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
हयाक्ष चामरापीडा: प्रासपाणिभिरास्थिता: । चोदिता: सादिद्ि: क्षिप्रं निपेतुरितरेतरम्,चामरभूषित अश्व प्रासधारी सवारोंसे संचालित हो तुरंत ही एक-दूसरेपर टूट पड़ते थे
hayāś ca cāmarāpīḍāḥ prāsapāṇibhir āsthitāḥ | coditāḥ sādibhiḥ kṣipraṃ nipetur itaretaram ||
Санджая сказал: кони, украшенные опахалами из хвоста яка, и копьеносцы, сидевшие на них, — подгоняемые возницами с великой поспешностью, — тотчас ринулись и столкнулись друг с другом. Так порыв битвы, ведомый приказом и мастерством, обращал живых существ в орудия яростного удара, являя мрачную нравственную цену войны даже среди ее воинского великолепия.
संजय उवाच
The verse underscores how, in war, splendor and discipline (ornamented mounts, trained spear-bearers, swift driving) can still culminate in mutual destruction. It implicitly invites reflection on the moral burden of conflict: skill and command do not erase the suffering produced when beings are driven into violence.
Sañjaya reports a rapid cavalry clash: horses decorated with cāmaras, carrying spear-wielding riders, are urged forward by their drivers and immediately charge into one another, beginning or intensifying close combat.