Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

विभूति-योगः (Vibhūti-yoga) — Exemplary Manifestations as a Contemplative Index

१८ ।। भूतग्राम: स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते । रात्यागमेडवश: पार्थ प्रभवत्यहरागमे,हे पार्थ!! वही यह भूतसमुदाय उत्पन्न हो-होकर प्रकृतिके वशमें हुआ रात्रिके प्रवेशकालमें लीन होता है और दिनके प्रवेशकालमें फिर उत्पन्न होता हैः

bhūtagrāmaḥ sa evāyaṁ bhūtvā bhūtvā pralīyate | rātryāgame 'vaśaḥ pārtha prabhavaty aharāgame ||

О Партха, этот самый сонм существ вновь и вновь возникает и вновь и вновь растворяется. Бессильный под властью Пракрити, он с наступлением ночи сливается (в непроявленном), а с наступлением дня снова рождается.

भूतग्रामःthe aggregate of beings
भूतग्रामः:
Karta
TypeNoun
Rootभूतग्राम
FormMasculine, Nominative, Singular
सःthat (he/it)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
भूत्वाhaving become (again and again)
भूत्वा:
TypeVerb
Rootभू
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
प्रलीयतेdissolves/merges
प्रलीयते:
TypeVerb
Rootप्र + लि
FormLat (Present), Atmanepada, Third, Singular
रात्रि-आगमेat the coming of night
रात्रि-आगमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्र्यागम
FormMasculine, Locative, Singular
अवशःhelpless/under control
अवशः:
TypeAdjective
Rootअवश
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थO Partha
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रभवतिarises/comes into being
प्रभवति:
TypeVerb
Rootप्र + भू
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Singular
अहः-आगमेat the coming of day
अहः-आगमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअहागम
FormMasculine, Locative, Singular

अजुन उवाच

P
Pārtha (Arjuna)