Previous Verse
Next Verse

Shloka 153

विनिर्भिन्ना: शरैस्ती4णैनिपितुर्वसुधातले । दुःशासनने वहाँ युद्धके मैदानमें कितने ही रथियोंको रथहीन कर दिया। उसके तीखे बाणोंसे विदीर्ण होकर बहुत-से महाधनुर्धर घुड़सवार और महाबली गजारोही पृथ्वीपर गिर पड़े

vinirbhinnāḥ śarais tīkṣṇair nipetur vasudhātale | duḥśāsanena vai yuddhakṣetre bahavo rathino rathahīnāḥ kṛtāḥ | tasya tīkṣṇaśarair vidīrṇā bahavo mahādhanurdharā aśvārohā mahābalino gajārohāś ca pṛthivyāṃ nipetuḥ ||

Санджая сказал: Пронзённые острыми стрелами Духшасаны, многие воины пали на землю. На том поле брани он лишил колесниц множества колесничих, и, рассечённые его меткими стрелами, многие великие лучники — конники и могучие всадники на слонах — рухнули наземь. Картина показывает, как ратное мастерство, утратив узду сдержанности, превращает поле в зрелище разорения, где ни чин, ни сила не дают убежища от последствий насилия.

विनिर्भिन्नाःtorn asunder, pierced through
विनिर्भिन्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविनिर्भिन्न (वि-निर्-√भिद् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
शरैःby arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Karana
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
FormMasculine, Instrumental, Plural
निपेतुःfell down
निपेतुः:
TypeVerb
Root√पत्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
वसुधातलेon the surface of the earth
वसुधातले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवसुधा-तल
FormNeuter, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duḥśāsana
B
battlefield (yuddhakṣetra)
A
arrows (śara)
C
chariots (ratha)
C
chariot-warriors (rathin)
H
horsemen (aśvāroha)
E
elephant-riders (gajāroha)

Educational Q&A

The verse highlights the destructive momentum of war: prowess can rapidly reduce even elite fighters to helplessness. Ethically, it points to the grim fruits of conflict driven by adharma—where power and rank do not shield one from suffering, and violence multiplies consequences across all sides.

Sañjaya reports Duḥśāsana’s effectiveness in combat: with sharp arrows he wounds and fells many fighters, disables chariot-warriors by making them lose their chariots, and brings down horsemen and elephant-riders onto the ground.