Puṣkara-Śapatha Itihāsa (Agastya–Indra Dispute at the Tīrthas) | पुष्कर-शपथ-आख्यानम्
अथापश्यन् सुपीनांसपाणिपादमुखोदरम् । परिव्रजन्तं स्थूलांगं परिव्राजं शुना सह
athāpaśyan supīnān sa-pāṇi-pāda-mukha-udaram | parivrajantaṁ sthūlāṅgaṁ parivrājaṁ śunā saha ||
Бхишма сказал: «И тогда те мудрецы увидели странствующего отшельника, которого сопровождала собака; он ходил туда и сюда. Тело его было весьма тучным; плечи, руки, ноги, лицо, живот и прочие члены — все были красивы и соразмерны. Эта сцена задаёт нравственный контраст: внешние признаки отречения и даже телесная привлекательность сами по себе не удостоверяют внутренней дисциплины; повествование побуждает исследовать, в чём состоит истинная дхарма аскетической жизни.»
भीष्म उवाच
The verse prepares an ethical lesson: external markers—such as the status of a renunciant or a pleasing, well-formed body—are not sufficient evidence of inner restraint and dharma. True righteousness is assessed by conduct, discipline, and intention rather than appearance.
A group of sages notice a wandering mendicant moving about with a dog. He is described as stout yet well-proportioned in all limbs. This descriptive moment introduces a character whose later actions or examination will clarify the standards of genuine renunciation.