Shloka 48
अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
श्रान्तावपि हि कृच्छेण रथमेनं समूहतु: । न चैतयोविंकारं वै ददर्श भूगुनन्दन:,'ये इतने थके होनेपर भी कष्ट उठाकर इस रथको खींचे जा रहे हैं। भूगुनन्दन च्यवन अभीतक इनमें कोई विकार नहीं देख सके हैं"
śrāntāv api hi kṛcchreṇa ratham enaṃ samūhatuḥ | na caitayor vikāraṃ vai dadarśa bhṛgunandanaḥ ||
Бхишма сказал: «Хотя они были изнурены, эти двое, с великим трудом, продолжали тащить колесницу. Но Чьявана, потомок Бхригу, не заметил в них ни признака смятения, ни надлома — свидетельство стойкой выносливости и дисциплинированной решимости даже в тяготах».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True discipline is shown when hardship does not produce visible agitation or moral wavering; endurance and self-control are ethical strengths that support dharma.
Two individuals, though fatigued, keep dragging a chariot with great effort; the sage Cyavana (called Bhṛgunandana) observes them and notices no outward sign of distress or loss of composure.