Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Cavana’s Tests of Kuśika and the Queen (अध्याय ५३: च्यवन–कुशिक-परिक्षा)

जालके साथ नदीमेंसे निकाले गये महर्षि च्यवन इत्युक्तास्ते निषादास्तु सुभुशं॑ भयकम्पिता: । सर्वे विवर्णवदना नहुषाय न्यवेदयन्‌

jālakena sārdhaṁ nadīmadhyān niṣkālitā maharṣiś cyavana iti uktās te niṣādās tu subhṛśaṁ bhayakampitāḥ | sarve vivarṇavadanā nahuṣāya nyavedayan ||

Бхишма сказал: когда нишады узнали, что великий риши, вытащенный из реки вместе с сетью, — это Чьявана, их охватил сильнейший страх. Дрожа всем телом и побледнев лицом, они тотчас отправились к царю Нахуше и доложили ему обо всём случившемся. Этот эпизод подчёркивает нравственную тяжесть вреда, причинённого невинному, и ужас, возникающий, когда человек осознаёт, что согрешил против почтенного подвижника.

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्ताःhaving been said/called
उक्ताः:
TypeVerb
Rootवच्
Formpast passive participle, masculine, nominative, plural
तेthose
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
निषादाःNiṣādas (fishermen/tribals)
निषादाः:
Karta
TypeNoun
Rootनिषाद
Formmasculine, nominative, plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सुभृशम्exceedingly
सुभृशम्:
TypeIndeclinable
Rootसुभृशम्
भयकम्पिताःtrembling with fear
भयकम्पिताः:
TypeAdjective
Rootभय-कम्पित
Formmasculine, nominative, plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, nominative, plural
विवर्णवदनाःhaving pale faces
विवर्णवदनाः:
TypeAdjective
Rootविवर्ण-वदन
Formmasculine, nominative, plural
नहुषायto Nahusha
नहुषाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootनहुष
Formmasculine, dative, singular
न्यवेदयन्they reported/informed
न्यवेदयन्:
TypeVerb
Rootविद् (वेदयति)
Formimperfect, 3rd, plural, parasmaipada, नि

भीष्म उवाच

B
Bhishma
M
Maharshi Cyavana
N
Nishadas
K
King Nahusha
R
River
F
Fishing net (jālaka)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical gravity of inadvertently harming a venerable sage: once the Nishadas realize the person they dragged out is Maharshi Cyavana, fear and remorse arise, and they seek proper authority (the king) to report and address the wrongdoing—implying accountability and reverence toward ascetics as a pillar of dharma.

Fishermen (Nishadas) pull someone from the river along with a net; when they learn he is the great sage Cyavana, they panic, tremble, turn pale, and immediately go to King Nahusha to report the incident in full.