Shloka 76
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
Devanagari script
दुर्गात् ते तारयिष्यन्ति नरकात् प्रपितामहान् । जो मनुष्य पितरोंमें श्रद्धा रखकर संतान उत्पन्न करेंगे, वे अपने प्रपितामहोंका दुर्गम नरकसे उद्धार कर देंगे ।। पितृणां भाषितं श्रुत्वा हृष्टरोेमा तपोधन:
Transliteration
durgāt te tārayiṣyanti narakāt prapitāmahān | pitṛṇām bhāṣitaṃ śrutvā hṛṣṭaromā tapodhanaḥ ||
Translation
Шакра сказал: «Они избавят твоих пращуров — прадедов прадедов — от опасности и от ада. Те мужи, кто с верой в Питров (духов предков) рождает потомство, спасут своих пращуров из ада, который трудно перейти». Услышав слова о Питрах, подвижник, богатый аскезой, возликовал — волосы на теле встали дыбом.
Word by Word
दुर्गात्from difficulty/peril
दुर्गात्:
Apadana
TypeNoun
Rootदुर्ग
FormNeuter, Ablative, Singular
तेthey (your descendants)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Plural
तारयिष्यन्तिwill deliver/save
तारयिष्यन्ति:
Kriya
TypeVerb
Rootतॄ
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural, Parasmaipada
नरकात्from hell
नरकात्:
Apadana
TypeNoun
Rootनरक
FormMasculine, Ablative, Singular
प्रपितामहान्great-grandfathers (paternal ancestors)
प्रपितामहान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रपितामह
FormMasculine, Accusative, Plural
पितृणाम्of the fathers/manes
पितृणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Plural
भाषितम्the spoken words/speech
भाषितम्:
Karma
TypeNoun
Rootभाषित
FormNeuter, Accusative, Singular, Past Passive Participle (क्त), from √भाष्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (क्त्वा), —
हृष्टरोमाwith bristling hair (thrilled)
हृष्टरोमा:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्टरोमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
तपोधनःthe ascetic rich in austerity (sage)
तपोधनः:
Karta
TypeNoun
Rootतपोधन
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
शक्र उवाच
Characters & Entities
Ś
Śakra (Indra)P
Pitṛs (ancestors/forefathers)P
prapitāmahāḥ (great-grandfathers)N
naraka (hell)T
tapodhana (ascetic)Sandhi Notes