Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः

Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition

बाह्लीको नाम राजा स बभूव प्रथित: क्षितौ । निचन्द्रश्नन्द्रवक्‍्त्रस्तु य आसीदसुरोत्तम:

vaiśampāyana uvāca |

bāhlīko nāma rājā sa babhūva prathitaḥ kṣitau |

nicandraḥ candravaktraś ca ya āsīd asurottamaḥ ||

Вайшампаяна сказал: На земле явился царь по имени Бахлика, прославленный среди владык. И Ничандра — превосходный асур, сияющий луноликим светом, — также родился (среди людей). Так повествование прослеживает, как грозные асурические силы принимают человеческое рождение в облике царей, намекая, что власть и слава способны скрывать тёмные побуждения, и что нужна дхарма-буддхи — различающая мудрость — чтобы судить правителей по деяниям, а не по блеску.

बाह्लीकःBāhlīka (name of a king)
बाह्लीकः:
Karta
TypeNoun
Rootबाह्लीक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name / named
नाम:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame / was
बभूव:
Karta
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रथितःfamous / renowned
प्रथितः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रथित (कृदन्त; √प्रथ्/प्रथि)
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षितौon the earth
क्षितौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षिति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative, Singular
निचन्द्रःNicandra (name of an asura)
निचन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootनिचन्द्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
चन्द्रवक्त्रःmoon-faced (having a face like the moon)
चन्द्रवक्त्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootचन्द्र-वक्त्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut / indeed
तु:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
Karta
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
असुरोत्तमःbest of the asuras
असुरोत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootअसुर-उत्तम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bāhlīka
N
Nicandra
K
Kṣiti (Earth)

Educational Q&A

The passage cautions that worldly fame and royal power do not necessarily indicate virtue: even Asuric forces can appear in attractive or prestigious human forms. Ethical judgment should rest on conduct aligned with dharma, not on lineage, charisma, or reputation.

Vaiśampāyana continues a catalog-like account describing how powerful Asuras take birth on earth as human kings. In this verse he names Bāhlīka as a renowned king and identifies Nicandra, an eminent Asura with a moonlike face, as appearing among men.