Shloka 7
Jaradkāru Encounters the Pitṛs
Jaratkāru-Pitṛdarśana
त॑ स्थाणुभूतं तिष्ठन्तं क्षुत्पिपासाश्रमातुर: । पुनः पुनर्मगं नष्ट पप्रच्छ पितरं तव,राजा भूख-प्यास और थकावटसे व्याकुल थे। इधर तुम्हारे पिता काठकी भाँति अविचल भावसे बैठे थे। राजाने बार-बार तुम्हारे पितासे उस भागे हुए मृगके विषयमें प्रश्न किया, परंतु मौन-व्रतावलम्बी होनेके कारण उन्होंने कुछ उत्तर नहीं दिया। तब राजाने धनुषकी नोकसे एक मरा हुआ साँप उठाकर उनके कंधेपर डाल दिया
taṁ sthāṇubhūtaṁ tiṣṭhantaṁ kṣutpipāsāśramāturaḥ | punaḥ punar mṛgaṁ naṣṭaṁ papraccha pitaraṁ tava ||
Измученный голодом, жаждой и усталостью, царь снова и снова спрашивал твоего отца о звере, что убежал и пропал. Но твой отец, неподвижный, как столб, и связанный обетом молчания, не ответил ни слова. Эта сцена выстраивает нравственное напряжение: правитель, гонимый телесной мукой и раздражением, сталкивается с аскетическим обетом сдержанности — и встреча вот-вот обернётся от нетерпения к проступку.
कृश उवाच
Educational Q&A
Bodily distress and impatience can cloud judgment, especially for a ruler; dharma requires restraint. The ascetic’s silence represents fidelity to a vow, while the king’s escalating frustration foreshadows an ethical lapse that will have consequences.
A king, exhausted and desperate after pursuing a deer, repeatedly asks a silent ascetic (the listener’s father) where the deer went. The ascetic remains unmoving and does not answer, setting up the king’s later act of disrespect described in the surrounding prose tradition.