Shloka 2
Gaṅgādvāra-tīrtha, Ulūpī-saṃvāda, and Arjuna’s Dharma-Deliberation (गङ्गाद्वार-तीर्थम्, उलूपी-संवादः)
गमन॑ चापि युक्त स्याद् दृढमेषां महात्मनाम् | न तु तावन्मया युक्तमेतद् वक्तुं स्वयं गिरा,महात्मा पाण्डवोंका अपने नगरमें जाना भी अत्यन्त उचित ही है। तथापि मेरे लिये अपने मुखसे इन्हें जानेके लिये कहना उचित नहीं है। यदि कुन्तीकुमार वीरवर युधिष्ठिर, भीमसेन, अर्जुन और नरश्रेष्ठ नकुल-सहदेव जाना उचित समझें तथा धर्मज्ञ बलराम और श्रीकृष्ण पाण्डवोंका वहाँ जाना उचित समझते हों तो ये अवश्य वहाँ जायाँ; क्योंकि ये दोनों पुरुषसिंह सदा इनके प्रिय और हितमें लगे रहते हैं
gamanaṃ cāpi yuktaṃ syād dṛḍham eṣāṃ mahātmanām | na tu tāvan mayā yuktam etad vaktuṃ svayaṃ girā ||
Друпада сказал: «Для этих великодушных мужей отъезд в свой город и впрямь был бы делом вполне уместным и твёрдо оправданным. Однако мне самому не подобает своими устами говорить им: “ступайте”. Если сыновья Кунти — Юдхиштхира, Бхимасена, Арджуна и лучшие из людей, Накула и Сахадева, — сочтут правильным отправиться, и если ведающие дхарму Баларама и Шри Кришна также признают их путь надлежащим, тогда пусть они непременно идут; ибо эти двое мужей, подобные львам, всегда радеют о том, что дорого и полезно Пандавам».
दुपद उवाच
Educational Q&A
Even when an action is objectively proper, one should consider one’s role and ethical boundaries: Drupada feels it is not fitting for him to directly instruct the Pāṇḍavas to leave, so he defers to their own judgment and to trusted dharma-guides (Balarāma and Kṛṣṇa) who seek their welfare.
Drupada acknowledges that the Pāṇḍavas’ departure to their own city is appropriate, but he refrains from personally telling them to go. He states that if the Pāṇḍavas themselves, along with Balarāma and Kṛṣṇa, consider it right, then they should certainly depart, since those two allies consistently act for the Pāṇḍavas’ benefit.