समन्तपञ्चक-आख्यानम् तथा अक्षौहिणी-प्रमाणनिर्णयः
Samantapañcaka Narrative and the Measure of an Akṣauhiṇī
लोकपालसभाख्यानं नारदाद् देवदर्शिन: । राजसूयस्य चारम्भो जरासन्धवधस्तथा,दूसरा सभापर्व है। इसमें बहुत-से वृत्तान्तोंका वर्णन है। पाण्डवोंका सभानिर्माण, किंकर नामक राक्षसोंका दीखना, देवर्षि नारदद्वारा लोकपालोंकी सभाका वर्णन, राजसूययज्ञका आरम्भ एवं जरासन्धवध, गिरिव्रजमें बंदी राजाओंका श्रीकृष्णके द्वारा छुड़ाया जाना और पाण्डवोंकी दिग्विजयका भी इसी सभापर्वमें वर्णन किया गया है
lokapālasabhākhyānaṃ nāradād devadarśinaḥ | rājasūyasya cārambho jarāsandhavadhas tathā ||
«Повествование о собраниях хранителей мира (локапал), услышанное от Нарады — провидца богов; а также начало жертвоприношения Раджасуя и убиение Джарасандхи.» В контексте это — тематический указатель к этико‑политической линии «Сабхапарвы»: возвышение праведной власти через ритуальную легитимность (Раджасуя), упорядочение силы через совет и дипломатию (описание Нарадой божественных дворов), и устранение гнёта (смерть Джарасандхи и освобождение пленённых царей).
राम उवाच
Legitimate rule is not merely force: it is grounded in dharma, affirmed through rightful consecration (Rājasūya), guided by wise counsel (Nārada’s divine perspective), and protected by confronting oppressive power (Jarāsandha’s removal and the freeing of the afflicted).
The speaker lists key forthcoming episodes: Nārada’s description of the Lokapālas’ celestial courts, the initiation of the Pāṇḍavas’ Rājasūya enterprise, and the decisive conflict culminating in Jarāsandha’s death—events that frame the political and moral expansion of the Pāṇḍavas’ authority.