Shloka 23

Devanagari script

सुदिग्गजान्स्थापयित्वा च विष्णुः श्रीमुष्टे वै संस्थितः श्रीवराहः / तदा हरिश्चिन्तयामास विष्णुर्भक्त्या मदीयं मानुषं देहमद्य

Transliteration

sudiggajānsthāpayitvā ca viṣṇuḥ śrīmuṣṭe vai saṃsthitaḥ śrīvarāhaḥ / tadā hariścintayāmāsa viṣṇurbhaktyā madīyaṃ mānuṣaṃ dehamadya

Translation

Установив благородных слонов сторон света, Вишну — Шри-Вараха — твёрдо пребывал в Шримушти. Тогда Хари, Вишну, с бхакти помыслил: «Ныне да будет явлено Моё человеческое тело, Моё воплощение».

Word by Word

• सुदिग्गजान्: the excellent directional elephants
• सुदिग्गजान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सु + दिक् + गज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (दिक्षु गजाः; ‘दिग्गज’), ‘सु’ उपसर्गवत् (well/auspicious)

• स्थापयित्वा: having placed
• स्थापयित्वा: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: णिच् + क्त्वान्त-अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• श्रीमुष्टे: in Śrīmuṣṭa (place)
• श्रीमुष्टे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रीमुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle), अव्यय

• संस्थितः: stood/was stationed
• संस्थितः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active/PPP used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• श्रीवराहः: the glorious Varāha
• श्रीवराहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + वराह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् वराहः)

• तदा: then
• तदा: Desha-Kala (देश-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण

• हरिः: Hari
• हरिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• चिन्तयामास: thought/pondered
• चिन्तयामास: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: लिट्-परिप्रयोग (आमास-प्रत्यययुक्त परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; हरिः इत्यस्य पुनरुक्ति/अप्पोजिशन

• भक्त्या: by devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• मदीयम्: my
• मदीयम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मदीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (my)

• मानुषम्: human
• मानुषम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (human)

• देहम्: body
• देहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अद्य: today/now
• अद्य: Desha-Kala (देश-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (today/now)

Speaker

Narrator (within the Vishnu–Garuda discourse)

Philosophical Teaching

Concept: Divine order precedes divine accessibility: after stabilizing the cosmos, the Lord contemplates a human form to enable relational devotion and guidance.

Vedantic Theme: Saguna Brahman’s compassionate self-limitation (avatāra) for anugraha; the Supreme remains transcendent yet chooses immanence.

Application: First establish inner ‘directions’ (values, boundaries, routines), then undertake transformative commitments with devotion and clarity.

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: sacred locale; avatāra-associated kṣetra

Cross References

Related Themes: Garuda Purana 3.26.24 (motivation: worship and compassion; bringing Śeṣa)

Characters & Entities

• Vishnu
• Sri Varaha
• Diggajas
• Śrīmuṣṭi

FAQs

What is the importance of Vishnu’s resolve to take a human body in the Garuda Purana?

This verse frames incarnation as a deliberate, devotion-infused divine resolve, linking cosmic order (directional guardians) with Vishnu’s compassionate entry into the human realm.

How does this verse explain the path of the soul in Garuda Purana teachings?

Indirectly, it supports the text’s broader soteriology: divine intervention and dharma-restoration occur within the human domain, where souls act, accrue karma, and seek liberation through devotion and right conduct.

Practical application of this wisdom today?

Cultivate bhakti and dharmic living with the understanding that the human body is a meaningful field for spiritual progress and divine grace, not merely worldly existence.