Shloka 63
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
खड्गः कृत्वा मया युक्तं पुराणमृषिसत्तमाः / आत्रेयः सुमतिर्धीमान्काश्यपो ह्यकृतव्रणः
Transliteration
khaḍgaḥ kṛtvā mayā yuktaṃ purāṇamṛṣisattamāḥ / ātreyaḥ sumatirdhīmānkāśyapo hyakṛtavraṇaḥ
Translation
О лучшие из риши! Я составил эту Пурану, отточив её, словно меч; Атрея, мудрый Сумати и Кашьяпа по имени Акритаврана [стали её хранителями].
Word by Word
खड्गःKhaḍga (name)
खड्गः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कृत्वाhaving made/compiled
कृत्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial to main action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having done/made’
मयाby me
मया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
युक्तम्arranged/compiled
युक्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; युज् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मणि क्त-प्रत्यय (past passive participle)
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ऋषिसत्तमाःthe best of sages
ऋषिसत्तमाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ऋषीणां सत्तमाः)
आत्रेयःĀtreya
आत्रेयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआत्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सुमतिःSumati
सुमतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
धीमान्wise
धीमान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; गुणवाचक विशेषण
काश्यपःKāśyapa
काश्यपः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; emphasis/indeed
अकृतव्रणःAkṛtavraṇa (name; ‘one whose wound is not made’)
अकृतव्रणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअकृत + व्रण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य व्रणः अकृतः/अकृतव्रणः)