Shloka 30
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
आप्याययत्सुषुम्णातः पुनस्तान्सोमपायिनः / निः शेषायां कलायां तु सोममाप्याययत्पुनः
Transliteration
āpyāyayatsuṣumṇātaḥ punastānsomapāyinaḥ / niḥ śeṣāyāṃ kalāyāṃ tu somamāpyāyayatpunaḥ
Translation
Через Сушумну он вновь насыщает пьющих Сому; и когда кала иссякает без остатка, он снова наполняет и саму Сому.
Word by Word
आप्याययत्nourished; caused to swell
आप्याययत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√प्या (धातु) + णिच्
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); causative (णिच्)
सुषुम्णातःfrom Suṣumṇā
सुषुम्णातः:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootसुषुम्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), पञ्चमी विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (sg.)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), बहुवचन (pl.)
सोमपायिनःSoma-drinkers
सोमपायिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम + पायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nom./1st), बहुवचन (pl.); अर्थः: सोमं पिबन्ति ये
निःशेषायाम्when (it is) without remainder; completely
निःशेषायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनिःशेष (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Loc./7th), एकवचन (sg.); विशेषण of कलायाम्
कलायाम्in the digit/phase
कलायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी विभक्ति (Loc./7th), एकवचन (sg.)
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पक्षान्तरे अव्यय (but/indeed)
सोमम्Soma; the Moon
सोमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया विभक्ति (Acc./2nd), एकवचन (sg.)
आप्याययत्nourished; replenished
आप्याययत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√प्या (धातु) + णिच्
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); causative
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)