Shloka 20
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana
The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply
Devanagari script
ऐडः पुरूरवा भेजे तं देशं मृगयां चरन् / तं दृष्ट्वा महादाश्वर्यं यज्ञवाटं हिरण्मयम्
Transliteration
aiḍaḥ purūravā bheje taṃ deśaṃ mṛgayāṃ caran / taṃ dṛṣṭvā mahādāśvaryaṃ yajñavāṭaṃ hiraṇmayam
Translation
Айда Пурурава, странствуя на охоте, достиг той страны. Там он увидел золотой двор ягьи, исполненный великого великолепия.
Word by Word
ऐडःAiḍa (son of Iḍā)
ऐडः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootऐड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (इळस्य अपत्यं—patronymic)
पुरूरवाःPurūravas
पुरूरवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुरूरवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भेजेresorted to / went to
भेजे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्that
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देशम्place / region
देशम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मृगयाम्for hunting
मृगयाम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeNoun
Rootमृगया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of purpose/goal)
चरन्wandering
चरन्:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeAdjective
Rootचर् (धातु) → चरन् (कृदन्त, शतृ/Present active participle)
Formकृदन्त (present participle/शतृ); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग; विशेषण (of पुरूरवाः)
तम्that
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (कृदन्त, क्त्वा/absolutive)
Formकृदन्त अव्यय (gerund/क्त्वा); पूर्वकालिक क्रिया
महादाश्वर्यम्great wonder
महादाश्वर्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहत् + आश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यज्ञवाटम्sacrificial enclosure
यज्ञवाटम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयज्ञ + वाट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हिरण्मयम्golden
हिरण्मयम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootहिरण्मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of यज्ञवाटम्)