Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage

Marutakanyā–Vamśa-varṇana

यैर्व्याप्ता पृथिवी कृत्स्ना सूर्यस्येव गभस्तिभिः / धन्यः प्रजावा नायुष्मान्कीर्त्तिमांश्च भवेन्नरः

yairvyāptā pṛthivī kṛtsnā sūryasyeva gabhastibhiḥ / dhanyaḥ prajāvā nāyuṣmānkīrttimāṃśca bhavennaraḥ

Ими вся земля была охвачена, словно лучами солнца. Благодаря им человек бывает благословенным, многодетным, долголетним и славным.

yaiḥby whom/with which
yaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3 विभक्ति), Plural; relative pronoun
vyāptāpervaded
vyāptā:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ā-√āp (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Nominative (1), Singular; agrees with pṛthivī
pṛthivīthe earth
pṛthivī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular
kṛtsnāentire
kṛtsnā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛtsna (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1), Singular; adjective qualifying pṛthivī
sūryasyaof the sun
sūryasya:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6), Singular
ivalike
iva:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormSimile particle (उपमावाचक अव्यय)
gabhastibhiḥby the rays
gabhastibhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootgabhasti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3), Plural
dhanyaḥblessed/fortunate
dhanyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhanya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; predicate adjective of naraḥ
prajā-vānhaving progeny
prajā-vān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprajā (प्रातिपदिक) + vat (प्रत्यय)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; possessive adjective (मतुप्/वत्-प्रत्यय)
nanot
na:
Pratiṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
āyuṣmānlong-lived
āyuṣmān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootāyuṣmat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; predicate adjective of naraḥ
kīrti-mānfamous
kīrti-mān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkīrti (प्रातिपदिक) + mat (प्रत्यय)
FormMasculine, Nominative (1), Singular; possessive adjective (मतुप्)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
bhavetwould be/becomes
bhavet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormOptative (विधिलिङ्), Parasmaipada, 3rd person, Singular
naraḥa man
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1), Singular