Shloka 6
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
तं गर्भं विधिना हृष्टा दश देव्यो दधुस्तदा / समेत्य धारयामासुर्न च ताः समशक्नुवन्
Transliteration
taṃ garbhaṃ vidhinā hṛṣṭā daśa devyo dadhustadā / sametya dhārayāmāsurna ca tāḥ samaśaknuvan
Translation
Тогда, по установленному обряду, десять богинь, исполненные радости, приняли то семя; собравшись, пытались удержать его, но не смогли вынести.
Word by Word
तम्him/that (one)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
गर्भम्embryo, fetus
गर्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
विधिनाby rule/ritual procedure
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष् (धातु) + क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-बहुवचन रूपम् ‘हृष्टाः’ (Vedic/epic usage; standard: हृष्टाः/हृष्टाः), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; विशेषणम् ‘देव्यः’
दशten
दश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/अविकारी प्रयोगः; ‘देव्यः’ विशेषणम्
देव्यःgoddesses
देव्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
दधुःthey placed/put
दधुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
समेत्यhaving assembled
समेत्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + √इ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having come together’
धारयामासुःthey tried to hold/bear
धारयामासुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√धृ (धातु) (णिच् causative)
Formलिट्-लकार (Perfect) periphrastic/आम-प्रयोग (धारयामास), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; णिच् (causative)
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ताःthey (those women)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
सम्-अशक्नुवन्they were not able
सम्-अशक्नुवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √शक् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद