Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 126
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
सुत उवाच बाहोर्व्यसनिनस्तस्य त्दृतं राज्यं पुरा किल / हैहयैस्तालजङ्घैश्च शकैः सार्द्धं समागतैः
Transliteration
suta uvāca bāhorvyasaninastasya tdṛtaṃ rājyaṃ purā kila / haihayaistālajaṅghaiśca śakaiḥ sārddhaṃ samāgataiḥ
Translation
Сута сказал: В древности царство Баху, погрязшего в пороках, было отнято пришедшими вместе хайхаями, таладжангхами и шаками.
Word by Word
सुतःSūta (the narrator)
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
बाहोःof Bāhu
बाहोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
व्यसनिनःof the distressed/afflicted (one)
व्यसनिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootव्यसनिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘बाहोः’)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
हृतम्was taken away
हृतम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘राज्यम्’ इत्यस्य विशेषण
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय—कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
किलindeed/it is said
किल:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय—निपात (particle; hearsay/emphasis)
हैहयैःby the Haihayas
हैहयैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहैहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
तालजङ्घैःby the Tālajaṅghas
तालजङ्घैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतालजङ्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (ताला इव जङ्घा यस्य)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय—समुच्चयबोधक (conjunction)
शकैःby the Śakas
शकैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसार्धम् (अव्यय)
Formअव्यय—सह-अर्थक (adverb meaning ‘together/with’)
समागतैःhaving assembled/come together
समागतैः:
Karana (करण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘हैहयैः…शकैः’ इत्यादीनां विशेषण