Shloka 12
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
ततः सा नगरी सर्वा कृतकौतुकमङ्गला / सिक्तसंमृष्टभूभागा पूर्णकुम्भशतावृता
Transliteration
tataḥ sā nagarī sarvā kṛtakautukamaṅgalā / siktasaṃmṛṣṭabhūbhāgā pūrṇakumbhaśatāvṛtā
Translation
Тогда весь город украсился праздничными и благими обрядами; землю окропили водой и вычистили, а вокруг расставили сотни полных кувшинов (пурна-кумбха).
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
साthat (she/it)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
नगरीcity
नगरी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnagarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
सर्वाentire/all
सर्वा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifier) नगरी-शब्दस्य
कृत-कौतुक-मङ्गलाhaving festive auspicious rites performed
कृत-कौतुक-मङ्गला:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + kautuka (प्रातिपदिक) + maṅgala (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘कृतं कौतुकं मङ्गलं यस्याः/यत्र’ इत्यर्थे; विशेषणम् नगरी-शब्दस्य
सिक्त-संमृष्ट-भू-भागाwhose ground-area was sprinkled and cleansed
सिक्त-संमृष्ट-भू-भागा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsikta (सिच्-धातु, क्त; कृदन्त) + saṃmṛṣṭa (मृज्-धातु, क्त; कृदन्त) + bhū (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘सिक्तः संमृष्टः भूभागः यस्याः’ इति; विशेषणम् नगरी-शब्दस्य
पूर्ण-कुम्भ-शत-आवृताsurrounded by hundreds of full pots
पूर्ण-कुम्भ-शत-आवृता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpūrṇa (प्रातिपदिक) + kumbha (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक) + āvṛta (आ√वृ-धातु, क्त; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘पूर्णकुम्भानां शतेन आवृता’ (instrumental sense implied); विशेषणम् नगरी-शब्दस्य