Shloka 45
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
त्रिःसप्तकृत्वो यदुरस्ताडितं मातुरात्मनः / तावत्संख्यमहं पृथ्वीं करिष्ये क्षत्रवर्जिताम्
Transliteration
triḥsaptakṛtvo yadurastāḍitaṃ māturātmanaḥ / tāvatsaṃkhyamahaṃ pṛthvīṃ kariṣye kṣatravarjitām
Translation
Сколько раз — трижды по семь — грудь Яду была поражена самим Атманом матери, столько же раз я сделаю землю лишённой кшатриев.
Word by Word
त्रिःthrice
त्रिः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; संख्यावाचक-क्रियाविशेषण (numeral adverb)
सप्तकृत्वःseven times
सप्तकृत्वः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसप्त + कृत्वस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; संख्यापूर्वक-‘कृत्वस्’ (times) तद्धित/निपातसमासवत्; क्रियाविशेषण
यदुःYadu
यदुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयदु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन
अस्ताडितम्was struck
अस्ताडितम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootताड् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्मणि-प्रयोग; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘ताडितम्’ (struck) with augment ‘अ’ (poetic/metrical)
मातुःof (his) mother
मातुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन
तावत्so many (to that extent)
तावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formअव्यय; परिमाणवाचक (correlative adverb: so much/that many)
सङ्ख्यम्the number (count)
सङ्ख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसङ्ख्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘सङ्ख्याम्’ (count/number)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st case), एकवचन
पृथ्वीम्the earth
पृथ्वीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन
करिष्येI will make
करिष्ये:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
क्षत्रवर्जिताम्devoid of kshatriyas
क्षत्रवर्जिताम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षत्र + वर्जित (वृज्/वर्ज् धातु-निष्पन्न कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; ‘क्षत्रेण वर्जिता’ (devoid of kṣatriyas) विशेषणम् (qualifying ‘पृथ्वीम्’)